Daily Mass Audio
Listen to the Traditional Latin Mass (1962 Missale Romanum) in Latin — read aloud section by section.
Sabbato Sancto
2026-04-04
I classis
Ready
Benedictio Ignis (Blessing of Fire)
Latin
Benedictio Ignis (Blessing of Fire)
Hora competenti tobaleis cooperiuntur ! altaria, sed candelæ exstinctæ manent usque ! ad principium Missæ. Interim excutitur ! ignis de lapide, et ex eo accenduntur carbones.
Celebrans induitur amictu, alba, cingulo, ! stola et pluviali violacei coloris; ministri ! sacri amictu, alba, cingulo, diaconus ! stola et dalmatica, subdiaconus tunicella, ! eiusdem coloris.
(Sacerdos induitur amictu, alba, cingulo, ! stola et pluviali violaceo, vel manet sine ! casula.)
Adstantibus ministris, seu ministrantibus ! cum cruce, aqua benedicta et incenso, ! sive ante portam, sive in aditu ecclesiæ, vel ! intus eam, ubi scilicet populus ritum sacrum ! melius sequi possit, celebrans benedicit ! novum ignem, dicens:
V
Orémus.
Deus, qui per Fílium tuum, angulárem scílicet lápidem, claritátis tuæ ignem fidélibus contulísti: prodúctum e sílice, nostris profutúrum úsibus, novum hunc ignem sanctí ✝ fica: et concéde nobis, ita per hæc festa paschália cœléstibus desidériis inflammári; ut ad perpétuæ claritátis, puris méntibus, valeámus festa pertíngere. Per eúndem Christum Dóminum nostrum.
R
Amen.
Deinde ignem ter aspergit, nihil dicens.
Acolythus, seu unus ministrantium, ! assumens de carbonibus benedictis, ponit ! in thuribulo; celebrans vero ponit incensum ! in thuribulo, benedicens illud more ! solito, ignemque ter adolet incenso.
Polski
Benedictio Ignis (Blessing of Fire)
Aby nam dopomóc w poznaniu rzeczy niewidzialnych, Kościół zwykle posługuje się znakami materialnymi; gdy mamy przeżyć fundamentalną tajemnicę chrześcijaństwa, wprzęga w świętą akcję żywioły: ogień, światło i wodę. Liturgia tej nocy zmierza do tego, aby przez kontrast ciemności i światła, ognia i wody, bieli i fioletu uzmysłowić nam prawdę, że ze śmierci Chrystusa wytrysnęło nowe życie.
W liturgii noc jest symbolem mocy szatana i śmierci. Chrystus zmartwychwstając pokonał szatana i śmierć, odnowił nasze życie nadprzyrodzone i dał nam rękojmię zmartwychwstania naszych ciał. Symbolem Chrystusa zmartwychwstałego jest wielkanocna świeca: paschał. Wśród uroczystych obrzędów poświęca się ogień, którym paschał ma być zapalony, a później samą świecę.
Przy wejściu do kościoła celebrans ubrany w albę, stułę i kapę fioletową, zwrócony twarzą do krzyża procesyjnego poświęca ogień.
V
Módlmy się.
Boże, Ty przez Swojego Syna, który jest prawdziwym kamieniem węgielnym, udzieliłeś wiernym ognia Twojej światłości; po ✝ święć ten nowy ogień wykrzesany z kamienia dla naszego użytku i przez te święta wielkanocne rozpal w nas niebiańskie pragnienia, abyśmy z czystym sercem mogli dostąpić świąt wiekuistej światłości. Przez tegoż Chrystusa, Pana naszego.
R
Amen.
Celebrans kropi ogień święconą wodą i okadza.
Exsultet (Easter Proclamation)
Latin
Exsultet (Easter Proclamation)
Tunc celebrans vadit ad locum suum ! in choro, in latere Epistolæ; subdiaconus ! cum cruce stat in latere Evangelii, contra ! legile; clerus locum suum occupat in ! scamnis.
Diaconus deponit cereum paschalem in ! medio chori, supra parvum sustentaculum, ! et, postquam celebrans posuerit incensum ! in thuribulo, accipiens librum, petit benedictionem, ! dicens:
Iube, domne, benedícere.
Et celebrans subiungit:
Dóminus sit in corde tuo, et in lábiis tuis, ut digne et competénter annúntiem suum paschále præcónium: in nómine Patris, et Fílii, ✝ et Spíritus Sancti.
Et diaconus respondet:
Amen.
_`
(Sacerdos deponit cereum paschalem ! in medio chori, supra parvum sustentaculum, ! seque recipit ad abacum; crucifer stat in latere ! Evangelii, contra legile; ceteri ministrantes ! disponuntur hinc et inde.
Sacerdos vero, postquam posuerit incensum ! in thuribulo, accepto libro, dicit: ! Iube, Dómine, benedícere. - Dóminus ! sit in corde meo, et in lábiis meis: ut digne ! et competénter annúntiem suum paschále ! præcónium. Amen.)
Postea diaconus vadit ad legile, strato ! albo coopertum, et ponit super eo librum, ! et incensat; deinde, circumiens cereum paschalem, ! etiam illum thurificat.
Tunc surgentibus omnibus, et stantibus, ! ut fit ad Evangelium, diaconus cantat præconium ! paschale, habens ante se cereum ! paschalem, a dextris altare, a sinistris aulam ! ecclesiæ. Dum canitur præconium paschale, ! convenit, ut clerus et populus candelas ! accensas gestent.
(Postea sacerdos vadit ad legile, strato ! albo coopertum, et ponit super eo librum, et ! incensat; deinde, circumiens cereum paschalem, ! etiam illum thurificat.
Tunc surgentibus omnibus, et stantibus, ut ! fit ad Evangelium, ipse sacerdos cantat vel ! legit præconium paschale, habens ante se cereum ! paschalem, a dextris altare, a sinistris ! aulam ecclesiæ. Dum canitur præconium paschale, ! convenit, ut clerus et populus candelas ! accensas gestent.)
V
Exsúltet iam Angélica turba coelórum: exsúltent divína mystéria: et pro tanti Regis victória tuba ínsonet salutáris. Gáudeat et tellus tantis irradiáta fulgóribus: et ætérni Regis splendóre illustráta, totíus orbis se séntiat amisísse calíginem. Lætétur et mater Ecclésia, tanti lúminis adornáta fulgóribus: et magnis populórum vócibus hæc aula resúltet. Quaprópter astántes vos, fratres caríssimi, ad tam miram huius sancti lúminis claritátem, una mecum, quæso, Dei omnipoténtis misericórdiam invocáte. Ut, qui me non meis méritis intra Levitárum númerum dignatus est aggregáre: lúminis sui claritátem infúndens, Cérei huius laudem implére perfíciat. Per Dominum nostrum Jesum Christum, Fílium suum: qui cum eo vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti Deus: Per omnia sǽcula sæculórum.
R
Amen.
V
Dóminus vobíscum.
R
Et cum Spíritu tuo.
V
Sursum corda.
R
Habémus ad Dóminum.
V
Grátias agámus Dómino Deo nostro.
R
Dignum et iustum est.
V
Vere dignum et iustum est, invísibilem Deum Patrem omnipoténtem Filiúmque eius unigénitum, Dominum nostrum Iesum Christum, toto cordis ac mentis afféctu et vocis ministério personáre. Qui pro nobis ætérno Patri Adæ débitum solvit: et véteris piáculi cautiónem pio cruóre detérsit. Hæc sunt enim festa paschália, in quibus verus ille Agnus occíditur, cuius sánguine postes fidelium consecrántur. Hæc nox est, in qua primum patres nostros, fílios Israël edúctos de Ægýpto, Mare Rubrum sicco vestígio transíre fecísti. Hæc ígitur nox est, quæ peccatórum ténebras colúmnæ illuminatióne purgávit. Hæc nox est, quæ hódie per univérsum mundum in Christo credéntes, a vítiis sǽculi et calígine peccatórum segregátos, reddit grátiæ, sóciat sanctitáti. Hæc nox est, in qua, destrúctis vínculis mortis, Christus ab ínferis victor ascéndit. Nihil enim nobis nasci prófuit, nisi rédimi profuísset. O mira circa nos tuæ pietátis dignátio! O inæstimábilis diléctio caritátis: ut servum redimeres, Fílium tradidísti! O certe necessárium Adæ peccátum, quod Christi morte delétum est! O felix culpa, quæ talem ac tantum méruit habére Redemptórem! O vere beáta nox, quæ sola méruit scire tempus et horam, in qua Christus ab ínferis resurréxit! Hæc nox est, de qua scriptum est: Et nox sicut dies illuminábitur: Et nox illuminátio mea in deliciis meis. Huius ígitur sanctificátio noctis fugat scélera, culpas lavat: et reddit innocéntiam lapsis et mæstis lætítiam. Fugat ódia, concórdiam parat et curvat impéria.
In huius ígitur noctis grátia, súscipe, sancte Pater, incénsi huius sacrifícium vespertínum: quod tibi in hac Cérei oblatióne solémni, per ministrórum manus de opéribus apum, sacrosáncta reddit Ecclésia. Sed iam colúmnæ huius præcónia nóvimus, quam in honórem Dei rútilans ignis accéndit. Qui licet sit divísus in partes, mutuáti tamen lúminis detriménta non novit. Alitur enim liquántibus ceris, quas in substántiam pretiósæ huius lámpadis apis mater edúxit. O vere beáta nox, quæ exspoliávit Ægýptios, ditávit Hebrǽos! Nox, in qua terrénis cæléstia, humánis divína iungúntur.
Orámus ergo te, Dómine: ut Céreus iste in honórem tui nóminis consecrátus, ad noctis huius calíginem destruéndam, indefíciens persevéret. Et in odórem suavitátis accéptus, supérnis lumináribus misceátur. Flammas eius lúcifer matutínus invéniat. Ille, inquam, lúcifer, qui nescit occásum. Ille, qui regréssus ab ínferis, humáno géneri serénus illúxit. Precámur ergo te, Dómine: ut nos fámulos tuos, omnémque clerum, et devotíssimum pópulum: una cum beatíssimo Papa nostro N., et Antístite nostro N., quiéte témporum concéssa, in his paschálibus gáudiis, assídua protectióne régere, gubernáre et conserváre digneris. Réspice étiam ad eos, qui nos in potestáte regunt, et, ineffábili pietátis et misericórdiæ tuæ múnere, dírige cogitatiónes eórum ad iustítiam et pacem, ut de terréna operositáte ad cæléstem pátriam pervéniant cum omni populo tuo. Per eúndem Dóminum nostrum Iesum Christum, Fílium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti Deus: per ómnia sǽcula sæculórum.
R
Amen.
Polski
Exsultet (Easter Proclamation)
Teraz diakon bierze księgę i prosi o błogosławieństwo celebransa:
Racz pobłogosławić, ojcze.
Celebrans odpowiada:
Pan niechaj będzie w sercu twoim i na wargach twoich: abyś godnie i należycie wygłosił wielkanocne orędzie: w imię Ojca i Syna ✝ i Ducha Świętego.
Diakon odpowiada:
Amen.
Diakon udaje się do pulpitu przygotowanego obok paschału, kładzie na nim księgę i okadza ją, potem okadza paschał obchodząc go dokoła. Następnie śpiewa orędzie wielkanocne. Jeżeli nie ma diakona, orędzie śpiewa sam celebrans. W czasie orędzia wszyscy stoją jak na ewangelię, trzymając zapalone świece
V
Weselcie się już, zastępy Aniołów w niebie! Weselcie się, słudzy Boży! Na zwycięstwo tak wielkiego Króla niech zabrzmi trąba wieszcząca zbawienie! Raduj się, ziemio, opromieniona tak niezmiernym blaskiem! Oświecona jasnością Króla wieków, wolnaś jest od mroku, co świat okrywa! Zdobny blaskiem takiej światłości raduj się, Kościele święty, Matko nasza! Ta zaś świątynia niech zabrzmi potężnym głosem ludu! Wy przeto, bracia najmilsi, którzy stoicie tutaj, podziwiając jasność tego świętego płomienia, wzywajcie razem ze mną miłosierdzia wszechmogącego Boga. Ten, który bez moich zasług raczył mię zaliczyć w poczet lewitów, niech mnie napełni światłem Swojej jasności i pozwoli godnie wyśpiewać pochwałę tej świecy. Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, Syna Swojego, który z Nim żyje i króluje w jedności Ducha Świętego Bóg: przez wszystkie wieki wieków.
R
Amen.
V
Pan z wami.
R
I z duchem twoim.
V
W górę serca.
R
Wznieśliśmy je ku Panu.
V
Dzięki składajmy Panu Bogu naszemu.
V
Godne to i sprawiedliwe.
V
Zaprawdę godne to i sprawiedliwe, abyśmy z całego serca i z całej duszy pełnym głosem sławili niewidzialnego Boga, Ojca wszechmogącego, oraz Jednorodzonego Syna Jego Jezusa Chrystusa, Pana naszego. On bowiem spłacił za nas Ojcu Przedwiecznemu dług Adama i krwią serdeczną zmazał dłużny zapis starodawnej winy.
Te są bowiem święta paschalne, w czasie których zabija się owego prawdziwego Baranka, a Jego krwią poświęca podwoje wierzących.
Jest to ta noc, w którą niegdyś ojców naszych, synów Izraela, wywiodłeś z Egiptu i przeprowadziłeś suchą nogą przez Morze Czerwone. Jest to zatem ta noc, która rozproszyła mroki grzechów światłem ognistego słupa.
Oto noc, która wierzących obecnie w Chrystusa na całej ziemi uwalnia od zepsucia świata i ciemności grzechów, przywraca do łaski i gromadzi w społeczności świętych.
Tej właśnie nocy Chrystus, skruszywszy więzy śmierci, jako zwycięzca wyszedł z otchłani. Bezużyteczny byłby dla nas dar życia, gdyby nie stało łaski Odkupienia.
O jak przedziwna łaskawość Twej dobroci dla nas! O jak niepojęty wybór miłości: aby wykupić niewolnika, wydałeś Syna!
O zaiste konieczny był grzech Adama, który został zgładzony śmiercią Chrystusa!
O szczęśliwa wino, któraś zasłużyła mieć takiego i tak potężnego Odkupiciela!
O zaiste błogosławiona noc, co jedyna była godna poznać czas i godzinę zmartwychwstania Chrystusa. O tej to nocy napisano: «A noc jako dzień zajaśnieje i noc będzie mi światłem i radością».
Uświęcająca moc tej nocy oddala zbrodnie, zmywa winy, przywraca niewinność upadłym, a radość smutnym. Rozprasza nienawiść, usposabia do zgody i ugina potęgi.
W tę noc pełną łaski przyjmij, Ojcze Święty, wieczorną ofiarę tego światła, którą Ci składa Kościół święty uroczyście ofiarując przez ręce swoich sług tę świecę, owoc pracy pszczół. Znamy już wymowę tej woskowej kolumny, którą na chwałę Boga zapalił złocisty płomień.
Chociaż dzieli się on użyczając światła, nie doznaje jednak uszczerbku. Żywi się bowiem strugami wosku, który dla utworzenia tej cennej pochodni wydała twórcza pszczoła.
O zaiste błogosławiona noc, która wydarła łupy Egipcjanom, wzbogaciła Hebrajczyków. Noc, w której łączą się sprawy niebieskie z ziemskimi, Boże z ludzkimi.
Prosimy Cię przeto, Panie, niech ta świeca poświęcona na chwałę Twojego imienia nieustannie płonie, aby rozproszyć mroki tej nocy. Przyjęta jako woń przyjemna, niechaj się złączy ze światłami nieba. Niechaj jej płomień zastanie ranny brzask Słońca, tego Słońca, które nie zna zachodu, które wróciwszy z otchłani pogodnie zajaśniało ludzkości.
Błagamy Cię więc, o Panie, racz nam udzielić dni spokojnych i wśród tych wielkanocnych radości racz kierować i zachować w nieustannej opiece nas sługi Twoje, całe duchowieństwo i oddany Ci lud razem z Ojcem świętym papieżem N. i biskupem naszym N.
Wejrzyj również na tych, którzy sprawują rządy nad nami, i w niewymownej Twojej dobroci i miłosierdziu kieruj ich myśli ku sprawiedliwości i pokojowi, aby po ziemskiej działalności przeszli do ojczyzny niebieskiej z całym Twym ludem. Przez tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa, Syna Twojego, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg przez wszystkie wieki wieków.
R
Amen.
Po skończeniu orędzia wielkanocnego wszyscy gaszą świece i siadają. Diakon wraca do celebransa i wkłada z powrotem szaty fioletowe.
Lectiones (Readings)
Latin
Lectiones (Readings)
Post præconium paschale, diaconus, ! depositis paramentis albis, assumit violacea, ! et vadit ad celebrantem.
(Post præconium paschale, sacerdos ! deponit dalmaticam et stolam albi coloris, ! et, indutus iterum stola et pluviali violaceis, ! redit ad legile.)
Postea leguntur lectiones, sine titulo, ! nec in earum fine respondetur Deo gratias. ! Leguntur vero a lectore, in medio chori, ! ante cereum benedictum, ita quidem ut ! lector habeat a dextris altare, a sinistris ! aulam ecclesiæ. Celebrans et ministri, clerus ! et populus, sedentes auscultant.
(Postea leguntur lectiones, sine titulo, ! nec in earum fine respondetur Deo gratias. ! Leguntur vero a sacerdote, in medio chori, ! ante cereum benedictum, ita quidem ut sacerdos ! habeat a dextris altare, a sinistris ! aulam ecclesiæ. Ministrantes et populus sedentes ! auscultant.
Si vero adsit clericus lector, omnia peraguntur, ! ut supra.)
In fine lectionis, vel post canticum, ! dicuntur orationes hoc modo: omnes surgunt; ! celebrans dicit Orémus, diaconus ! Flectámus genua, et omnes, una cum ipso ! celebrante, flexis genibus, per aliquod temporis ! spatium in silentio orant; dicto a diacono ! Leváte, omnes surgunt, et celebrans ! dicit orationem, in tono feriali, et iunctis ! manibus.
(In fine lectionis, vel post canticum, ! dicuntur orationes hoc modo: omnes surgunt; ! sacerdos, stans ante legile, dicit: Orémus. ! Flectámus genua, et omnes, una cum ipso sacerdote, ! flexis genibus, per aliquod temporis ! spatium in silentio orant; dicto a sacerdote ! Leváte, omnes surgunt, et ipse dicit orationem, ! in tono feriali, et iunctis manibus.)
Leguntur vero quatuor sequentes lectiones, ! cum suis canticis, et orationibus.
Lectio prima
Gen. 1:1-31; 2:1-2
In princípio creávit Deus cælum et terram. Terra áutem erat inánis et vácua, et ténebræ erant super fáciem abýssi: et Spíritus Dei ferebátur super aquas. Dixítque Deus: Fiat lux. Et facta est lux. Et vidit Deus lucem quod esset bona: et divísit lucem a ténebris. Appellavítque lucem Diem, et ténebras Noctem: factúmque est véspere et mane, dies unus. Dixit quoque Deus: Fiat firmaméntum in médio aquárum: et dívidat aquas ab aquis. Et fecit Deus firmaméntum, divisítque aquas quæ erant sub firmaménto, ab his quæ erant super firmaméntum. Et factum est ita. Vocávit Deus firmaméntum Cælum: et factum est véspere et mane, dies secúndus. Dixit vero Deus: Congregéntur aquæ, quæ sub cælo sunt, in locum unum: et appáreat árida. Et factum est ita. Et vocávit Deus aridam, Terram, congregationísque aquárum appellávit Mária. Et vidit Deus quod esset bonum. Et ait: Gérminet terra herbam viréntem, et faciéntem semen, et lignum pomíferum fáciens fructum iuxta genus suum, cuius semen in semetípso sit super terram. Et factum est ita. Et prótulit terra herbam viréntem, et faciéntem semen iuxta genus suum, lignúmque fáciens fructum, et habens unumquódque seméntem secúndum spéciem suam. Et vidit Deus quod esset bonum. Et factum est véspere et mane, dies tértius. Dixit áutem Deus: Fiant luminária in firmaménto cæli, et dívidant diem ac noctem, et sint in signa et témpora, et dies et annos: ut lúminent terram. Et factum est ita. Fecítque Deus duo luminária magna: luminária maius, ut præésset diéi, et lumináre minus, ut præésset nocti: et stellas. Et pósuit eas in firmaménto cæli, ut lucérent super terram, et præéssent diéi ac nocti, et divíderent lucem ac ténebras. Et vidit Deus quod esset bonum. Et factum est véspere et mane, dies quartus. Dixit étiam Deus: Prodúcant aquæ réptile ánimæ vivéntis, et volátile super terram sub firmaménto cæli. Creavítque Deus cete grándia, et omnem ánimam vivéntem atque motábilem, quam prodúxerant aquæ in spécies suas, et omne volátile secúndum genus suum. Et vidit Deus quod esset bonum. Benedixítque eis, dicens: Créscite, et multiplicámini, et repléte aquas maris: avésque multiplicéntur super terram. Et factum est véspere et mane, dies quintus. Dixit quoque Deus: Prodúcat terra ánimam vivéntem in génere suo: iuménta, et reptília, et béstias terræ secúndum spécies suas. Factúmque est ita. Et fecit Deus quod esset bonum, et ait: Faciámus hóminem ad imáginem et similitúdinem nostram: et præsit píscibus maris, et volatílibus cæli, et béstiis, universáeque terræ, omníque réptili quod movétur in terra. Et creávit Deus hóminem ad imáginem suam: ad imáginem Dei creávit illum, másculum et féminam creávit eos. Benedixítque illis Deus, et ait: Créscite et multiplicámini, et repléte terram, et subjícite eam, et dominámini píscibus maris, et volatílibus cæli, et univérsis animántibus, quæ movéntur super terram. Dixítque Deus: Ecce dedi vobis omnem herbam afferéntem semen super terram, et univérsa ligna quæ habent in semetípsis seméntum géneris sui, ut sint vobis in escam: et cunctis animántibus terræ, omníque vólucri cæli, et univérsis, quæ movéntur in terra, et in quibus est ánima vivens, ut hábeant ad vescéndum. Et factum est ita. Vidítque Deus cuncta quæ fécerat: et erant valde bona. Et factum est véspere et mane, dies sextus. Igitur perfécti sunt cæli et terra, et omnis ornátus eórum. Complevítque Deus die séptimo opus suum quod fécerat: et requiévit die séptimo ab univérso ópere quod patrárat.
_`
V
Orémus.
V
Flectámus génua.
R
Leváte.
Deus, qui mirabíliter creásti hóminem, et mirabílius redemísti: da nobis, quǽsumus, contra oblectaménta peccáti, mentis ratióne persístere; ut mereámur ad ætérna gáudia perveníre.
Lectio secunda
Exod 14:24-31; 15:1
In diébus illis: Factum est in vigília matutína, et ecce respíciens Dóminus super castra Ægyptiórum per colúmnam ignis et nubis, interfécit exércitum eórum: et subvértit rotas cúrruum, ferebantúrque in profúndum. Dixérunt ergo Ægýptii: Fugiámus Israëlem: Dóminus enim pugnat pro eis contra nos. Et ait Dóminus ad Móysen: Exténde manum tuam super mare, ut revertántur aquæ ad Ægýptios super currus et équites eórum. Cumque extendísset Móyses manum contra mare, revérsum est primo dilúculo ad priórem locum: fugientibúsque Ægýptiis occurrérunt aquæ, et invólvit eos Dóminus in médiis flúctibus. Reversáeque sunt aquæ, et operuérunt currus et équites cuncti exércitus Pharaónis, qui sequéntes ingréssi fúerant mare: nec unus quidem supérfuit ex eis. Fílii áutem Israël perrexérunt per médium sicci maris, et aquæ eis erant quasi pro muro a dextris et a sinístris: liberavítque Dóminus in die illa Israël de manu Ægyptiórum. Et vidérunt Ægýptios mórtuos super littus maris, et manum magnam. quam exercúerat Dóminus contra eos: timuítque pópulus Dóminum, et credidérunt Dómino, et Móysi servo eius. Tunc cécinit Móyses, et fílii Israël carmen hoc Dómino, et dixérunt:
_`
Canticum
Exod 15:1-2
Cantémus Dómino: glorióse enim honorificátus est: equum et ascensórum proiécit in mare: adiútor, et protéctor factus est mihi in salútem.
V
Hic Deus meus, et honorificábo eum: Deus patris mei, et exaltábo eum.
V
Dóminus cónterens bella: Dóminus nomen est illi.
_`
V
Orémus.
V
Flectámus génua.
R
Leváte.
Deus, cuius antíqua mirácula étiam nostris sǽculis coruscáre sentímus: dum quod uni pópulo, a persecutióne Ægyptíaca liberándo, déxteræ tuæ poténtia contulísti, id in salútem géntium per aquam regeneratiónis operáris: præsta; ut in Abrahæ fílios, et in Israelíticam dignitátem, totíus mundi tránseat plenitúdo.
Lectio tertia
Isa 4:2-6
In die illa erit germen Dómini in magnificéntia, et glória, et fructus terræ sublímis, et exultátio his, qui salváti fúerint de Israël. Et erit: Omnis qui relíctus fúerit in Sion, et resíduus in Ierúsalem, sanctus vocábitur, omnis qui scriptus est in vita in Ierúsalem. Si ablúerit Dóminus sordes filiárum Sion, et sánguinem Ierúsalem láverit de médio eius, in spíritu iudícii, et spíritu ardóris. Et creábit Dóminus super omnem locum montis Sion, et ubi invocátus est, nubem per diem, et fumum, et splendórem ignis flammántis in nocte: super omnem enim glóriam protéctio. Et tabernáculum erit in umbráculum diéi ab æstu, et in securitátem, et absconsiónem a túrbine, et a plúvia.
_`
Canticum
Isa 5:1-2
Vínea facta est dilécto in cornu, in loco úberi.
V
Et macériam circúmdedit, et circumfodit: et plantávit víneam Sorec: et ædificávit turrim in médio eius.
V
Et tórcular fodit in ea: vínea enim Dómini Sábaoth, domus Israël est.
_`
V
Orémus.
V
Flectámus génua.
R
Leváte.
Deus, qui in ómnibus Ecclésiæ tuæ fíliis sanctórum prophetárum voce manifestásti, in omni loco dominatiónis tuæ, satórem te bonórum séminum, et electórum pálmitum esse cultórem: tríbue pópulis tuis, qui et vineárum apud te nómine censéntur, et ségetum; ut, spinárum et tribulórum squalóre resecáto, digna efficiántur fruge fecúndi.
Lectio quarta
Deut 31:22-30
In diébus illis: Scripsit ergo Móyses cánticum et dócuit fílios Israël. Præcepítque Dóminus Iósue fílio Nun et ait: Confortáre, et esto robústus: tu enim introdúces fílios Israël in terram, quam pollícitus sum, et ego ero tecum. Postquam ergo scripsit Moses verba legis huius in volúmine, atque conplévit: præcépit Levítis, qui portábant arcam fœ́deris Dómini dicens: Tóllite librum istum, et pónite eum in látere arcæ fœ́deris Dómini Dei vestri: ut sit ibi contra te in testimónium. Ego enim scio contentiónem tuam, et cervícem tuam duríssimam. Adhuc vivénte me, et ingrediénte vobíscum, semper contentióse egístis contra Dóminum: quanto magis cum mórtuus fúero? Congregáte ad me omnes maióres natu per tribus vestras, atque doctóres, et loquar audiéntibus eis sermónes istos, et invocábo contra eos cælum et terram. Novi enim quod post mortem meam iníque agétis, et declinábitis cito de via, quam præcépi vobis: et occúrrent vobis mala in extrémo témpore, quando fecéritis malum in conspéctu Dómini, ut irritétis eum per ópera mánuum vestrárum. Locútus est ergo Móyses, audiénte univérso cœtu Israël, verba cárminis huius, et ad finem usque conplévit:
_`
Canticum
Deut. 32:1-4
Atténde, cælum, et loquar: et áudiat terra verba ex ore meo.
V
Exspectétur sicut plúvia elóquium meum: et descéndant sicut ros verba mea, sicut imber super grámina.
V
Et sicut nix super fænum: quia nomen Dómini invocábo.
V
Date magnitúdinem Deo nostro: Deus, vera ópera eius, et omnes viæ eius iudícia.
V
Deus fidélis, in quo non est iníquitas: iustus et sanctus Dóminus.
_`
V
Orémus.
V
Flectámus génua.
R
Leváte.
Deus, celsitúdo humílium et fortitúdo rectórum, qui per sanctum Móysen púerum tuum, ita erudíre pópulum tuum sacri cárminis tui decantatióne voluísti, ut illa legis iterátio fíeret étiam nostra diréctio: excíta in omnem iustificatárum géntium plenitúdinem poténtiam tuam, et da lætítiam, mitigándo terrórem; ut, ómnium peccátis tua remissióne delétis, quod denuntiátum est in ultiónem, tránseat in salútem.
Polski
Lectiones (Readings)
Następują czytania przygotowujące nas do poświęcenia wody chrzcielnej i odnowienia przyrzeczeń złożonych na Chrzcie świętym. Te czytania, wybrane z natchnionych kart Starego Testamentu, ukazują stopniowy rozwój dzieła Odkupienia i zapowiadają odrodzenie w Chrystusie.
Lekcje czyta lektor, stojąc przy pulpicie na środku prezbiterium twarzą zwrócony do paschału. Wszyscy obecni słuchają siedząc. Na modlitwę wszyscy wstają. Na wezwanie diakona: Flectamus genua wszyscy klękają i modlą się w skupieniu. Gdy diakon zaśpiewa: Levate, wszyscy powstają i stoją w czasie modlitwy śpiewanej przez celebransa.
1 Lekcja
Rdz 1:1-31; 2:1-2
x! Bóg stworzył cały widzialny świat dla człowieka, a jego samego uczynił na obraz i podobieństwo swoje. Obraz ten został zeszpecony przez grzech pierworodny. Przez Chrzest święty Pan Bóg odnawia swój obraz w człowieku, przywracając mu utracone synostwo Boże.
Na początku stworzył Bóg niebo i ziemie. Ziemia zaś była bezładem i pustkowiem: ciemność [rozciągała się] nad powierzchnią bezmiaru wód i [tylko] tchnienie Boga unosiło się nad tymi wodami.
Wtedy to Bóg rzekł: «Niechaj stanie się światłość!» I stała się światłość. Bóg widząc, że światłość jest dobra, oddzielił ją od ciemności; i nazwał Bóg światłość dniem, a ciemność nazwał nocą. I tak nastał wieczór i poranek – dzień jeden.
A potem Bóg rzekł: «Niechaj powstanie sklepienie w środku wód i niechaj ono oddzieli na zawsze jedne wody od drugich!» Uczyniwszy to sklepienie, Bóg oddzielił wody, które znalazły się pod sklepieniem, od wód, które pozostały nad sklepieniem; i gdy tak się stało, Bóg nazwał to sklepienie niebem. I tak upłynął wieczór, a po nim poranek – dzień drugi.
A potem Bóg rzekł: «Niechaj zbiorą się wody spod nieba w jedno miejsce i niech ukaże się sucha powierzchnia!» I gdy się tak stało, Bóg nazwał tę suchą powierzchnię ziemią, a zbiorowisko wód nazwał morzem. Bóg widząc, że były dobre, rzekł: «Niechaj ziemia wyda rośliny zielone: trawy dające ziarno, drzewa owocowe rodzące według swego gatunku owoce, w których są nasiona na ziemi». I stało się tak. Ziemia wydała rośliny zielone: trawę dającą nasienie według swego gatunku i drzewa rodzące owoce, w których było nasienie według ich gatunków. Bóg widział, że były dobre. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień trzeci.
A potem Bóg rzekł: «Niechaj powstaną ciała niebieskie świecące nad sklepieniem nieba, aby oddzielały dzień od nocy, aby wyznaczały pory roku, dni i lata; aby były ciałami jaśniejącymi na sklepieniu nieba i aby świeciły nad ziemią». I stało się tak: Bóg uczynił dwa duże ciała świecące: większe, aby rządziło dniem, i mniejsze, aby rządziło nocą, oraz gwiazdy. I umieścił je Bóg na sklepieniu nieba, aby świeciły nad ziemią; aby rządziły dniem i nocą i oddzielały światłość od ciemności. A widział Bóg, że były dobre. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień czwarty.
Potem Bóg rzekł: «Niechaj zaroją się wody żywymi istotami pływającymi i pełzającymi, a ptactwo niechaj lata nad ziemią, pod sklepieniem nieba!» Tak stworzył Bóg wielkie potwory morskie i wszelkie istoty żywe pływające różnego rodzaju, którymi zaroiły o wody, oraz wszelkie ptactwo skrzydlate różnego rodzaju. Bóg widząc, że były dobre, pobłogosławił je tymi słowy: «Bądźcie płodne i mnóżcie się, abyście zapełniały wody morskie, a ptactwo niechaj rozmnaża się na ziemi». I tak upłynął wieczór i ranek – dzień piąty.
Potem Bóg rzekł: «Niechaj ziemia wyda istoty żywe różnego rodzaju: bydło, płazy i dzikie zwierzęta według ich rodzajów!» I stało się tak: Bóg uczynił różne rodzaje dzikich zwierząt, bydła i wszelkich płazów ziemnych. I widział Bóg, że były dobre.
A wreszcie Bóg rzekł: «Uczyńmy człowieka na nasze wyobrażenie, podobnego nam, aby panował nad rybami morskimi, nad ptactwem powietrznym, nad bydłem, nad cala ziemią i nad wszelkim płazem pełzającym po ziemi».
Tak stworzył Bóg człowieka na swe wyobrażenie, na wyobrażenie Boga go stworzył: stworzył mężczyznę i niewiastę.
Po czym błogosławił im mówiąc do nich: «Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię i uczynili ją wam poddaną; abyście panowali nad rybami morskimi, nad ptactwem powietrznym i nad wszelką istotą żywą, która chodzi po ziemi».
I rzekł Bóg: «Oto wam daję wszelką roślinę przynoszącą ziarno po całej ziemi i wszelkie drzewo, którego owoc ma w sobie nasienie; dla was będą one na pokarm. A dla wszelkiego zwierzęcia polnego i wszelkiego ptactwa powietrznego i dla wszelkiego płazu ziemnego, w którym jest pierwiastek życia, będzie na pokarm wszelka trawa zielona». I stało się tak. Bóg widział, że wszystko, co uczynił, było bardzo dobre. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień szósty.
W ten sposób zostały ukończone niebo i ziemia oraz wszystkie ich zastępy stworzeń.
A gdy Bóg ukończył w dniu szóstym swe dzieło, nad którym był pracował, odpoczął dnia siódmego po całym swym trudzie, jaki podjął.
_`
V
Módlmy się.
V
Klęknijmy.
R
Wstańcie.
Boże, który w przedziwny sposób stworzyłeś człowieka, a jeszcze dziwniej odkupiłeś, spraw, prosimy, abyśmy siłą ducha opierali się powabom grzechu i zasłużyli osiągnąć wieczne radości.
2 Lekcja
Wj 14:24-31; 15:1
x! Przejście przez Morze Czerwone było warunkiem wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej i wprowadzenia do Ziemi Obiecanej. Jest to zapowiedź Chrztu świętego, który wyzwala chrześcijan z jarzma szatana i wprowadza ich do Kościoła świętego.
W one dni: O czasie straży porannej spojrzał Pan ze słupa ognistego i z obłoku na wojsko Egipcjan i wprawił ich w zamieszanie: załamał koła ich wozów, tak że z trudem tylko posuwać się mogli. Rzekli więc Egipcjanie: «Uciekajmy przed Izraelem, albowiem Pan walczy w obronie ich przeciwko nam». I rzekł Pan do Mojżesza: «Wyciągnij rękę twoją na morze, by zawróciły wody na Egipcjan, na ich wozy i jezdnych!» A kiedy Mojżesz wyciągnął rękę ku morzu, zawróciło o wczesnym poranku na dawne miejsce, a uciekający Egipcjanie szli naprzeciw niemu. Tak pogrążył ich Pan w bałwanach morskich. Zawróciły wody i okryły wozy i jezdnych wszystkiego wojska faraonowego, które w pogoni [za Izraelem] weszło w morze; ani jeden z nich nie został. Synowie zaś Izraela szli po suchym dnie morza, a wody stanęły jak mur po prawej i po lewej ich stronie.
Tak to dnia owego wyzwolił Pan Izraela z ręki Egipcjan. I widziano Egipcjan martwych na brzegu morskim i oglądano wielką potęgę, jakiej Pan użył przeciwko nim. Uląkł się tedy lud Pana i uwierzył Panu i Mojżeszowi, Jego słudze. Wtedy Mojżesz z synami Izraela wyśpiewał Panu pieśń następującą:
_`
Pieśń
Wj 15:1-2
Śpiewajmy Panu, bo bardzo się wsławił, konie i jeźdźców wtrącił w morze. Stał się wspomożycielem i obrońcą i wybawił mnie.
V
On Bogiem moim, więc chwalić Go będę, Bogiem ojca mego, więc będę Go sławić.
V
Pan wiedzie boje. PAN jest imię Jego.
_`
V
Módlmy się.
V
Klęknijmy.
R
Wstańcie.
Wiemy, o Boże, że i w naszych czasach jaśnieją Twe pradawne cuda. Dla zbawienia wszystkich narodów działasz dzisiaj przez wodę odrodzenia to, co uczyniłeś dla jednego narodu wybawiając go mocą Swojej prawicy z egipskiej niewoli. Spraw, aby cała ludzkość weszła do liczby synów Abrahama i dostąpiła godności wybranego ludu izraelskiego.
3 Lekcja
Iz 4:2-6
x! Ocalona z pogromu cząstka Izraela stała się wybraną winnicą Bożą. Przez cierpienia Bóg oczyścił winy narodu i otoczył go troskliwą opieką. Podobnie spośród ludzkości Pan Bóg wybiera członków swojego Kościoła, który jest dzisiaj wybraną winnicą Bożą.
W onym dniu będzie naród Pański okazałością i chwałą, a owoc ziemi zaszczytem i ozdobą dla tych, co ocaleją z Izraela. I stanie się: kto pozostanie na Syjonie i kto ostoi się w Jeruzalem, ten świętym będzie zwany, wszelki kto zapisany jest za życia w Jerozolimie.
Gdy Pan obmyje brudy córek Syjonu i oczyści Jeruzalem z przelanej krwi podmuchem sądu i podmuchem pożaru, wtedy nad całym miejscem góry Syjon i nad miejscem jej zgromadzeń stworzy Pan obłok w dzień, a dym i blask ognia płonący w nocy. Bo ponad wszystkim chwała będzie dachem ochronnym i namiotem, aby za dnia dać cień od skwaru i służyć za schron i ukrycie przed deszczem i burzą.
_`
Pieśń
Iz 5:1-2
Winnicę miał mój przyjaciel na urodzajnym wzgórzu.
V
I skopał ją, i oczyścił z kamieni, i zasadził w niej winorośl wyborną, i pośrodku wieżę zbudował.
V
I wykuł tam także tłocznię. Winnicą Pana Zastępów jest dom Izraela.
_`
V
Módlmy się.
V
Klęknijmy.
R
Wstańcie.
Boże, Ty przez usta świętych Proroków objawiłeś wszystkim dzieciom swojego Kościoła, że na każdym miejscu Twego panowania zasiewasz dobre ziarno i pielęgnujesz wybrane latorośle; daj Twoim ludom, które nazwałeś winnicą i rolą, aby wykorzeniły ciernie i osty i przyniosły obfity plon.
4 Lekcja
Pp 31:22-30
x! Do wszystkich gotujących się do Chrztu świętego i do wszystkich ochrzczonych kieruje Kościół św. ostatnie napomnienia Mojżesza, wzywającego lud, aby zachował wierność swojemu Bogu.
W one dni napisał Mojżesz pieśń i nauczył jej synów Izraela. A Pan przykazał Jozuemu, synowi Nuna, mówiąc: «Bądź mężny i pełen otuchy, ty bowiem wprowadzisz synów Izraelowych do ziemi, którą im obiecałem; a Ja będę z tobą». Kiedy więc Mojżesz spisał słowa tego prawa w księdze aż do końca, taki dał rozkaz lewitom, którzy nosili skrzynię przymierza Pańskiego: «Weźmijcie tę księgę i połóżcie ją obok skrzyni przymierza Pana, Boga waszego; niech tam będzie na świadectwo przeciwko tobie, Izraelu. Znam ja przecie upór twój i kark twój bardzo twardy. Jeżeli za mojego życia, gdy ciągle byłem z wami, buntowaliście się przeciw Panu, cóż dopiero będzie po mojej śmierci? Zawołajcie więc do mnie wszystkich waszych starszych z każdego pokolenia i nauczycieli: chcę wobec nich wygłosić te słowa i wezwać niebo i ziemię na świadectwo przeciwko wam. Wiem dobrze, iż po mojej śmierci będziecie czynić przewrotnie i wkrótce zejdziecie z drogi, którą wam wskazałem. Dlatego też w niedługim czasie spotkają was nieszczęścia, gdy będziecie postępować źle wobec Pana i drażnić Go robotą rąk waszych». Słuchało tedy całe zgromadzenie Izraela, a Mojżesz wygłosił słowa tej pieśni aż do końca.
_`
Pieśń
Pp 32:1-4
Słuchajcie, niebiosa, a będę mówił, niech słucha ziemia mowy ust moich.
V
Niech spływa jak deszcz nauka moja i niech zstąpią jak rosa słowa moje.
V
Jak ulewa na trawę i jak krople dżdżu na zioła, gdyż imię Pańskie opiewać będę.
V
Oddajcie chwałę Bogu naszemu. Dzieła Boże są doskonałe, a wszystkie drogi Jego sprawiedliwe.
V
Bóg wierny i bez skazy, Pan sprawiedliwy i święty.
_`
V
Módlmy się.
V
Klęknijmy.
R
Wstańcie.
Boże, wielkości pokornych i mocy sprawiedliwych, Ty przez świętego sługę Swego Mojżesza chciałeś pouczyć Swój lud słowami świętej pieśni tak, aby to przypomnienie prawa stało się także dla nas nauką. Okaż Swą potęgę wszystkim narodom przez Ciebie usprawiedliwionym i obdarz je radością, łagodząc ich lęk. Odpuść im i zgładź wszystkie grzechy, aby zapowiedziana im kara zamieniła się w łaskę zbawienia.
Benedictio Aquae Baptismalis
Latin
Benedictio Aquae Baptismalis
Dum cantantur Litaniæ Sanctorum, vas aquæ baptismalis benedicendæ, et ! cetera omnia quæ ad benedictionem requiruntur, præparantur in medio ! chori, versus latus Epistolæ, in conspectu fidelium. Vas aquæ ! benedicendæ convenienter ornari decet.
In benedicenda aqua baptismali celebrans, stans coram populo, ante ! se habeat vas aquæ baptismalis benedicendæ, a dextris cereum ! benedictum, a sinistris alium subdiaconum, vel clericum, seu ! ministrantem, stantem cum cruce. Celebrans, iunctis manibus, in tono ! feriali dicit:
V
Orémus.
Omnípotens sempitérne Deus, adésto magnæ pietátis tuæ mystériis, adésto sacraméntis: et ad recreándos novos pópulos, quos tibi fons baptismátis párturit, spíritum adoptiónis emítte ; ut, quod nostræ humilitátis geréndum est ministério, virtútis tuæ impleátur efféctu. Per Dóminum nostrum Iesum Christum, Fílium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti Deus:
Elevans vocem in modum præfationis, prosequitur iunctis manibus:
V
Per ómnia sǽcula sæculórum.
R
Amen.
V
Dóminus vobíscum.
R
Et cum spíritu tuo.
V
Sursum corda.
R
Habémus ad Dóminum.
V
Grátias agámus Dómino Deo nostro.
R
Dignum et iustum est.
V
Vere dignum et iustum est, æquum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere, Domine, sancte Pater, omnipotens æterne Deus: qui invisibili potentia, sacramentorum tuorum mirabiliter operaris effectum: et licet nos tantis mysteriis exsequendis simus indigni: tu tamen gratiæ tuæ dona non deserens, etiam ad nostras preces aures tuæ pietatis inclinas. Deus, cuius Spiritus super aquas inter ipsa munda primordia ferebatur: ut iam tunc virtutem sanctificationis, aquarum natura conciperet. Deus, qui nocentis mundi crimina per aquas abluens, regenerationis speciem in ipsa diluvii effusione signasti: ut, unius eiusdemque elementi mysterio, et finis esset vitiis, et origo virtutibus. Respice, Domine, in faciem Ecclesiæ tuæ, et multiplica in ea regenerationes tuas, qui gratiæ tuæ affluentis impetu lætificas civitatem tuam: fontemque baptismatis aperis toto orbe terrarum gentibus innovandis: ut, tuæ maiestatis imperio, sumat Unigeniti tui gratiam de Spiritu Sancto.
Hic celebrans in modum crucis aquam dividit manu extensa, ! quam statim linteo extergit, dicens:
V
Qui hanc aquam, regenerándis homínibus præparátam, arcána sui núminis admixtióne fecúndet: ut, sanctificatióne concépta, ab immaculáto divíni fontis útero, in novam renáta creatúram, progénies cæléstis emérgat: et quos aut sexus in córpore, aut ætas discérnit in témpore, omnes in unam páriat grátia mater infántiam. Procul ergo hinc, iubénte te, Dómine, omnis spíritus immúndus abscédat: procul tota nequítia diabólicæ fráudis absístat. Nihil hoc loci hábeat contráriæ virtútis admíxtio: non insidiándo circúmvolet: non laténdo subrépat: non inficiéndo corrúmpat.
Aquam manu tangit.
V
Sit hæc sancta et ínnocens creatúra, líbera ab omni impugnatóris incúrsu, et totíus nequítiæ purgáta discéssu. Sit fons vivus, aqua regénerans, unda puríficans: ut omnes hoc lavácro salutífero diluéndi, operánte in eis Spíritu Sancto, perféctæ purgatiónis indulgéntiam consequántur.
Facit crucem super aquam, dicens:
V
Unde benedíco te, creatúra aquæ, per Deum ✝ vivum, per Deum ✝ verum, per Deum ✝ sanctum: per Deum, qui te, in princípio, verbo separávit ab árida: cuius Spíritus super te ferebátur.
Hic manu aquam dividit, et effundit eam versus quatuor mundi partes, dicens:
V
Qui te paradísi fonte manáre fecit, et in quátuor flumínibus totam terram rigáre præcépit. Qui te in desérto amáram, suavitáte índita, fecit esse potábilem, et sitiénti pópulo de petra prodúxit. Bene ✝ dico te et per Iesum Christum Fílium eius únicum, Dóminum nostrum: qui te in Cana Galilææ signo admirábili, sua poténtia convértit in vinum. Qui pédibus super te ambulávit: et a Ioánne in Iordáne in te baptizátus est. Qui te una cum sánguine de látere suo prodúxit: et discípulis suis iussit, ut credéntes baptizaréntur in te, dicens: Ite, docéte omnes gentes, baptizántes eos in nómine Patris, et Fílii, et Spíritus Sancti.
Mutat vocem, et prosequitur recto tono:
Hæc nobis præcépta servántibus tu, Deus omnípotens, clemens adésto: tu benígnus aspíra.
Halat ter in aquam in modum crucis, dicens:
V
Tu has símplices aquas tuo ore benedícito: ut præter naturálem emundatiónem, quam lavándis possunt adhibére corpóribus, sint étiam purificándis méntibus efficáces.
Hic celebrans paululum demittit cereum in aquam: et resumens tonum præfationis, dicit:
V
Descéndat in hanc plenitúdinem fontis virtus Spíritus Sancti.
Deinde extractum cereum de aqua, iterum profundius mergit, aliquanto ! altius repetens:
V
Descéndat in hanc plenitúdinem fontis virtus Spíritus Sancti.
Postea cereum rursus de aqua ! extractum, tertio immergens usque ad fundum, altiori adhuc voce repetit:
V
Descéndat in hanc plenitúdinem fontis virtus Spíritus Sancti.
Descendat, ut supra. Et deinde sufflans ter in aquam, secundum hanc ! figuram Ψ, prosequitur:
V
Totámque huius aquæ substántiam, regenerándi fecúndet efféctu.
V
Totámque huius aquæ substántiam, regenerándi fecúndet efféctu.
V
Totámque huius aquæ substántiam, regenerándi fecúndet efféctu.
Hic tollitur cereus de aqua, et prosequitur:
V
Hic ómnium peccatórum máculæ deleántur: hic natúra ad imáginem tuam cóndita, et ad honórem sui reformáta princípii, conctis vetustátis squalóribus emundétur: ut omnis homo, sacraméntum hoc regeneratiónis ingréssus, in veræ innocéntiæ novam infántium renascátur.
Sequentia dicit legendo:
Per Dóminum nostrum Iesum Christum Fílium tuum: qui ventúrus est iudicáre vivos et mórtuos, et sǽculum per ignem. R. Amen.
Deinde aliquis clericus, vel ministrans, accipit in vase aliquo de eadem ! aqua, ad aspergendum populum post renovationem promissionum Baptismatis, ! ut infra, dicetur, et ad aspergendum in domibus et aliis locis.
His peractis, celebrans, qui benedicit aquam, infundit de oleo ! catechumenorum in eam in modum crucis, intellegibili voce dicens:
V
Sanctificétur ✝ et fecundétur fons iste Oleo salútis renascéntibus ex eo, in vitam ætérnam.
R
Amen.
Deinde infundit de chrismate, modo quo supra, dicens:
V
Infúsio Chrísmatis Dómini nostri Iesu Christi, et Spíritus Sancti Parácliti, fiat in nómine santæ Trinitátis.
R
Amen.
Postea accipit ambas ampullas dicti olei sancti, et chrismatis, ! et de utroque simul in modum crucis infundendo, dicit:
V
Commíxtio Chrísmatis sanctificatiónis, et Olei unctiónis, et aquæ baptísmatis, páriter fiat in nómine Pa ✝ tris, et Fí ✝ lii, et Spíritus ✝ Sancti.
R
Amen.
Tunc miscet ipsum oleum cum aqua. Si aderunt baptizandi, eos baptizet ! more consueto. Sed, præsertim si plures sint, permittitur cæremonias ! Ritualis romani, quæ ipsam Baptismi collationem præcedunt, id est, in ! Baptismate infantium usque ad verba Credis in Deum (Rituale romanum, ! tit. II, cap. II, n. 17), et in Baptismate adultorum usque ad verba Quis ! vocaris? (Rituale romanum, tit. II, cap. IV, n. 37), eodem mane, tempore ! opportuno, præmittere.
Benedictione peracta, aqua baptismalis defertur processionaliter ad ! fontem, hoc modo: præcedit thuriferarius, sequitur alius subdiaconus, ! vel clericus, cum cruce, et clerus; deinde diaconus cum vase aquæ ! baptismalis, nisi conveniat ipsum ab acolythis portari, et celebrans; ! cereus vero paschalis remanet in suo loco; et interim cantatur sequens
Canticum
Ps 41:2-4
V
Sicut cervus desíderat ad fontes aquárum: ita desíderat ánima mea ad te, Deus.
V
Sitívit ánima mea ad Deum vivum, quando véniam, et apparébo ante fáciem Dei?
V
Fuérunt mihi lácrymæ meæ panes die ac nocte, dum dícitur mihi per síngulos dies: Ubi est Deus tuus?
Aqua baptismali in fontem immissa, celebrans, manibus iunctis et in tono feriali, dicit:
V
Orémus.
Omnípotens sempitérne Deus, réspice propítius ad devotiónem pópuli renascéntis, qui sicut cervus, aquárum tuárum éxpetit fontem: et concéde propítius; ut fídei ipsíus sitis, baptísmatis mystério, ánimam corpúsque sanctíficet. Per Dóminum nostrum Iesum Christum, qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti, Deus, per ómnia sǽcula sæculórum.
R
Amen.
Et incensat fontem.
Tunc redeunt omnes in silentio in chorum, et datur initium renovationi ! promissionum Baptismatis.
(Benedictione peracta, aqua baptismalis defertur processionaliter ! ad fontem, hoc modo: præcedit thuriferarius, sequuntur crucifer et ! ministrantes; deinde unus vel plures ministrantium, qui vas aquæ ! baptismalis gestant, et sacerdos; cereus vero paschalis remanet in suo ! loco. Cetera fiunt ut supra.)
Sicubi vero baptisterium exstat ab ecclesia separatum, et ! præferatur benedictionem aquæ baptismalis in ipso baptisterio fieri, ! post invocationem Sancta Trínitas, unus Deus, miserere nobis, ! descenditur ad fontem hoc modo: præcedit clericus cum cereo benedicto, ! sequitur alius subdiaconus cum cruce, vel crucifer, medius inter ! acolythos cum candelabris accensis, deinde clerus per ordinem, demum ! celebrans cum ministris sacris. Cantores vero et populus remanent in ! locis suis, et prosequuntur cantum Litaniarum, repetitis, si opus est, ! invocationibus inde a Sancta María, ora pro nobis. Benedictio aquæ ! baptismalis fit ut supra, his tantum mutatis: dum pergitur ad fontem, ! cantatur canticum Sicut cervus, et celebrans, antequam intret ad ! benedictionem fontis, dicit orationem Omnípotens sempitérne Deus, ! respice propitius; postea procedit ad benedictionem fontis. ! Benedictione peracta, omnes redeunt in silentio in ecclesiam, ! et datur initium renovationi promissionum Baptismatis.
Polski
Benedictio Aquae Baptismalis
V
Módlmy się.
Wszechmogący, wiekuisty Boże, bądź obecny w tych tajemnicach Twej wielkiej dobroci, bądź obecny w sakramentach i ześlij ducha przybrania, aby dać nowe życie ludowi, który rodzi się w źródle chrzcielnym. Spraw, aby poświęcenie, które ma się dokonać przez naszą niegodną posługę, otrzymało skuteczność dzięki Twojej mocy. Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, Syna Twojego, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg.
V
Przez wszystkie wieki wieków.
R
Amen.
V
Pan z wami.
R
I z duchem twoim.
V
W górę serca.
R
Wznieśliśmy je ku Panu.
V
Dzięki składajmy Panu, Bogu naszemu.
R
Godne to i sprawiedliwe.
V
Zaprawdę godne to i sprawiedliwe, słuszne i zbawienne, abyśmy zawsze i wszędzie Tobie składali dziękczynienie, Panie, Ojcze święty, wszechmogący wieczny Boże! Twoja niewidzialna moc nadaje sakramentom cudowną skuteczność i chociaż jesteśmy niegodni sprawować tak wielkie tajemnice, Ty nie zapominasz o darach Twej łaski i skłaniasz miłościwie ucho nawet ku naszym prośbom.
Duch Twój, o Boże, unosił się nad wodami w samym zaraniu świata, aby już wtedy żywioł wody otrzymał zaczątek mocy uświęcania. Boże, Ty obmywając wodą zbrodnie występnego świata, potop uczyniłeś obrazem mającego nadejść odrodzenia przez Chrzest, ten sam bowiem żywioł wody w tajemniczy sposób kładzie kres występkom i stanowi początek cnót.
Wejrzyj, Panie, na oblicze Kościoła Twojego i pomnóż w nim zastęp Twych dzieci. Ty rozweselasz królestwo Twoje obfitym strumieniem Swoich łask i otwierasz źródło chrzcielna do odrodzenia ludów pogańskich na całej kuli ziemskiej. Niech z woli Twego majestatu woda ta otrzyma łaskę Twego Jednorodzonego Syna z Ducha Świętego.
Kapłan czyni na wodzie znak krzyża.
V
Niech Duch Święty przez tajemnicze działanie swej mocy uczyni płodną tę wodę przygotowaną do odrodzenia ludzi, aby z czystego łona tego Bożego źródła wynurzyło się niebiańskie pokolenie poczęte w świętości i zrodzone do nowego życia. Niech łaska jak matka zrodzi ich do jednego dziecięctwa, mimo różnic płci i wieku.
Niech więc, o Panie, na Twój rozkaz precz stąd uchodzi wszelki duch nieczysty, niech precz odstąpi cała przewrotność zdradzieckiego szatana. Niech nie znajdzie tu przystępu wpływ wrażej mocy, niech nie krąży ona gotując zasadzki, niech się nie wkrada po kryjomu, niech się nie waży psuć i zarażać.
Kapłan dotyka wody ręką.
V
Niech to święte i niewinne stworzenie będzie wolne od wszelkiej napaści przeciwnika i oczyszczone przez usunięcie wszelkiej nieprawości. Niech będzie źródłem życia, wodą odradzającą, falą oczyszczającą, aby wszyscy, którzy zostaną obmyci w tej zbawiennej kąpieli, otrzymali łaskę doskonałego oczyszczenia za sprawą Ducha Świętego.
Przeto błogosławię cię, wodo, w imię Boga ✝ żywego, w imię Boga ✝ prawdziwego, w imię Boga ✝ świętego, w imię Boga, który na początku słowem oddzielił cię od suchej ziem, którego Duch unosił się nad tobą.
Kapłan rozlewa wodę na cztery strony świata.
V
On to sprawił, żeś wytrysnęła z rajskiego źródła i czterema strumieniami zrosiła całą ziemię; On to na puszczy, gdyś była gorzką, przemienił cię w słodką i zdatną do picia oraz wyprowadził cię ze skały dla napojenia spragnionego ludu. Błogo ✝ sławię cię w imię Jezusa Chrystusa, Jego Jedynego Syna a Pana naszego, który w Kanie Galilejskiej przemienił cię w wino przedziwnym cudem swej potęgi. On to własnymi stopami chodził po tobie i w twoich falach został ochrzczony przez Jana w Jordanie. On cię wytoczył ze Swego boku razem z krwią, uczniom swoim kazał tobą chrzcić wierzących, mówiąc: «Idźcie i nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.
Kapłan zmienia ton i mówi czytając:
Gdy będziemy spełniać to przykazanie, Ty, Boże wszechmogący, przybądź nam łaskawie z pomocą i w dobroci Twojej ześlij tchnienie Twego Ducha.
Kapłan tchnie trzykrotnie na wodę w kształcie krzyża i mówi:
V
Pobłogosław tę czystą wodę tchnieniem Twoich ust, aby oprócz naturalnej właściwości oczyszczania ciał tych, którzy się nią myją, otrzymała moc oczyszczania dusz.
Kapłan trzykrotnie zanurza paschał w wodzie i śpiewa w tonie prefacji:
V
Niech moc Ducha Świętego zstąpi w wodę wypełniającą to źródło chrzcielne.
Następnie trzymając paschał w wodzie kapłan tchnie trzykrotnie w wodę formując grecką literę Ψ, od której rozpoczyna się wyraz PSYCHE, to znaczy dusza.
V
Niech zapłodni całą tę wodę dając jej moc odradzania.
Kapłan wyjmuje paschał z wody i śpiewa dalej:
V
Niech tutaj zostaną obmyte zmazy grzechów. Niech tutaj natura stworzona na Twój obraz i przywrócona do pierwotnej godności zostanie oczyszczona od wszelkich zastarzałych brudów, aby każdy człowiek, który przystąpi do tego sakramentu odrodzenia, odżył jako nowe dziecko w prawdziwej niewinności.
Kapłan kończy prefację czytając:
Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, Syna Twego, który przyjdzie sądzić żywych i umarłych i świat przez ogień.
R
Amen.
Jeden z usługujących nabiera poświęconej wody do kropielnicy. Następnie kapłan wlewa do wody chrzcielnej Olej katechumenów, mówiąc:
V
Niech Olej zbawienia uświęci tę wodę ✝ i da jej moc odradzania na życie wieczne.
R
Amen.
Kapłan wlewa Krzyżmo święte mówiąc:
V
Wlanie Krzyżma Pana naszego Jezusa Chrystusa i Ducha Świętego Pocieszyciela niech się dokona w imię Trójcy Świętej.
R
Amen.
Trzymając w rękach ampułki z Olejem katechumenów i Krzyżmem świętym, kapłan wlewa równocześnie oba oleje mówiąc:
V
Zmieszanie Krzyżma uświęcającego, Oleju namaszczenia i wody chrzcielnej niechaj się dokona w imię Oj ✝ ca i Sy ✝ na i Ducha ✝ Świętego.
R
Amen
Jeżeli są jakieś osoby dorosłe lub dzieci do Chrztu, celebrans udziela tego sakramentu. Następnie odnosi się procesjonalnie poświęconą wodę do chrzcielnicy.
W czasie procesji śpiewa się część psalmu 41:
Pieśń
Ps 41:2-4
V
Jak jeleń spragniony dąży do strumieni wody, tak dusza ma tęskni za Tobą, Boże.
V
Tęskni ma dusza za Bogiem żywym, kiedyż przyjdę i stanę przed Bożym obliczem?
V
Łzy moje są mi pokarmem we dnie i w nocy, gdy mówią do mnie co dzień «Gdzież jest twój Bóg?»
Po umieszczeniu wody w chrzcielnicy celebrans śpiewa:
V
Módlmy się
Wszechmogący, wieczny Boże, wejrzyj łaskawie na pobożność mającego się odrodzić ludu, który jak jeleń pragnie źródła Twoich wód; dozwól litościwie, aby pragnienie wiary uświęciło jego duszę i ciało przez sakrament Chrztu świętego. Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, Syna Twojego, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg przez wszystkie wieki wieków.
R
Amen.
Celebrans okadza chrzcielnicę. Następnie duchowieństwo wraca do głównego ołtarza. Wszyscy zapalają swoje świece.
Kyrie
Latin
Kyrie
S
Kýrie, eléison.
M
Kýrie, eléison.
S
Kýrie, eléison.
M
Christe, eléison.
S
Christe, eléison.
M
Christe, eléison.
S
Kýrie, eléison.
M
Kýrie, eléison.
S
Kýrie, eléison.
Polski
Kyrie
S
Panie, zmiłuj się.
M
Panie, zmiłuj się.
S
Panie, zmiłuj się.
M
Chryste, zmiłuj się.
S
Chryste, zmiłuj się.
M
Chryste, zmiłuj się.
S
Panie, zmiłuj się.
M
Panie, zmiłuj się.
S
Panie, zmiłuj się.
Gloria
Latin
Gloria
Finitis a choro Kyrie, eléison, celebrans incipit solemniter Glória ! in excelsis, et pulsantur campanæ ac discooperiuntur imagines.
Pulsatio campanarum hoc modo fiat:
In locis, in quibus una tantum habetur ecclesia, campanæ pulsentur ! hora, qua dicti hymni incipit cantus.
In locis autem, ubi plures ecclesiæ exstant, sive in omnibus eodem ! tempore sacræ cæremoniæ peragantur, sive tempore diverso, campanæ ! omnium ecclesiarum eiusdem loci pulsentur una cum campanis ecclesiæ ! cathedralis, vel matricis aut principalis. In dubio quænam ecclesia in ! loco sit matrix aut principalis, adeatur Ordinarius loci.
Glória in excelsis Deo Et in terra pax homínibus bonæ voluntátis. Laudámus te. Benedícimus te. Adorámus te. Glorificámus te. Grátias ágimus tibi propter magnam glóriam tuam. Dómine Deus, Rex coeléstis, Deus Pater omnípotens. Dómine Fili unigénite, Jesu Christe. Dómine Deus, Agnus Dei, Fílius Patris. Qui tollis peccáta mundi, miserére nobis. Qui tollis peccáta mundi, súscipe deprecatiónem nostram. Qui sedes ad déxteram Patris, miserére nobis. Quóniam tu solus Sanctus. Tu solus Dóminus. Tu solus Altíssimus, Jesu Christe. Cum Sancto Spíritu ✝ in glória Dei Patris. Amen.
Polski
Gloria
Gdy chór ukończy Kyrie eleison, celebrans uroczyście intonuje Gloria in excelsis Deo.
W pierwotnym Kościele hymn ten był śpiewany tylko na Wielkanoc. Dokonanie dzieła Odkupienia zapewnia pokój ludziom dobrej woli.
Odzywają się organy i wszystkie dzwony kościoła. Odsłania się obrazy.
Chwała na wysokości Bogu, a na ziemi pokój ludziom dobrej woli. Chwalimy Cię. Błogosławimy Cię. Wielbimy Cię.Wysławiamy Cię. Dzięki Ci składamy, bo wielka jest chwała Twoja. Panie Boże, Królu nieba, Boże Ojcze wszechmogący. Panie, Synu Jednorodzony, Jezu Chryste. Panie Boże, Baranku Boży, Synu Ojca. Który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami. Który gładzisz grzechy świata, przyjm błaganie nasze. Który siedzisz po prawicy Ojca, zmiłuj się nad nami. Albowiem tylko Tyś jest święty. Tylko Tyś jest Panem. Tylko Tyś Najwyższy, Jezu Chryste. Z Duchem Świętym ✝ w chwale Boga Ojca. Amen.
Oratio (Collect)
Latin
Oratio (Collect)
V
Orémus.
Deus, qui hanc sacratíssimam noctem gloria domínicæ Resurrectiónis illústras: consérva in nova famíliæ tuæ progénie adoptiónis spíritum, quem dedísti; ut, córpore et mente renováti, puram tibi exhíbeant servitútem.
Polski
Oratio (Collect)
V
Módlmy się.
Boże, który tę najświętszą noc uświetniasz chwałą Zmartwychwstania Pańskiego, zachowaj w nowych Twych dzieciach ducha przybrania, któregoś im użyczył: aby odnowieni na duchu i ciele mogli Ci służyć w nieskazitelności.
x! Chrzest, który dał nam udział w zmartwychwstaniu, zobowiązuje nas do pielęgnowania nowego życia; żyjmy już odtąd jako zmartwychwstali, opromienieni nadzieją niebieskiej chwały.
Lectio (Epistle)
Latin
Lectio (Epistle)
Lectio Epistolæ beati Pauli apostoli ad Colossenses.
Col 3:1-4
Fratres: si consurrexístis cum Christo, quæ sursum sunt quǽrite, ubi Christus est in déxtera Dei sedens: quæ sursum sunt sápite, non quæ super terram. Mórtui enim estis, et vita vestra est abscóndita cum Christo in Deo. Cum Christus apparúerit, vita vestra: tunc et vos apparébitis cum ipso in glória.
Finita Epistola, celebrans incipit:
S
Allelúia.
Et totum decantat ter, elevando vocem gradatim: et omnes ! post quamlibet vicem, in eodem tono, repetunt illud idem:
C
Allelúia.
_`
S
Allelúia.
C
Allelúia.
_`
S
Allelúia.
C
Allelúia.
_`
Postea cantores prosequuntur:
Ps. 117, 1
V
Confitémini Dómino, quóniam bonus: quóniam in sǽculum misericórdia eius.
Deinde dicitur
Ps. 116
V
Laudáte Dominum omnes gentes: et collaudáte eum, omnes pópuli.
V
Quóniam confirmáta est super nos misericórdia eius: et véritas Dómini manet in ætérnum.
Polski
Lectio (Epistle)
Czytanie z Listu świętego Pawła Apostoła do Kolosan.
Kol 3:1-4
Bracia: Jeżeli razem z Chrystusem powstaliście z martwych, szukajcie tego, co w górze jest, gdzie Chrystus siedzi po prawicy Boga. Starajcie się o to, co w górze jest, nie o to, co jest na ziemi. Umarliście bowiem, a życie wasze ukryte jest z Chrystusem w Bogu. Gdy ukaże się Chrystus, życie nasze, wtedy i wy ukażecie się razem z Nim w chwale.
Celebrans zaczyna Alleluja: śpiewa je trzykrotnie, za każdym razem coraz wyżej, a wszyscy za nim powtarzają również trzykrotnie:
S
Alleluja!
C
Alleluja!
_`
S
Alleluja!
C
Alleluja!
_`
S
Alleluja!
C
Alleluja!
_`
Chór śpiewa dalej:
Ps 117:1
V
Dziękujcie Panu, bo jest dobry, bo miłosierdzie Jego na wieki.
Ps 116
V
Chwalcie Pana, wszystkie narody, wysławiajcie Go, wszystkie ludy.
V
Bo Jego miłosierdzie nad nami utwierdzone, a wierność Pańska trwa na wieki.
Evangelium (Gospel)
Latin
Evangelium (Gospel)
Ad Evangelium non portantur luminaria, sed tantum incensum: petitur benedictio, et alia fiunt de more.
His finitis, si est Missa sollemnis, Diaconus deponit librum Evangeliorum super medium Altaris, et Celebrans benedicit incensum, ut supra: deinde Diaconus genuflexus ante Altare, manibus junctis, dicit:
V
Munda cor meum ac labia mea, omnípotens Deus, qui labia Isaíæ Prophétæ cálculo mundásti igníto: ita me tua grata miseratióne dignáre mundáre, ut sanctum Evangélium tuum digne váleam nuntiáre. Per Christum, Dóminum nostrum. Amen.
Postea accipit librum de Altari, et rursus genuflexus petit benedictionem a Sacerdote, dicens:
D
Jube, domne, benedicere.
Sacerdos respondet:
S
Dóminus sit in corde tuo et in lábiis tuis: ut digne et cpmpeténter annúnties Evangélium suum: In nómine Patris, et Fílii, ✝ et Spíritus Sancti. Amen.
Et, accepta benedictione, osculatur manum Celebrantis: et cum aliis Ministris, incenso et luminaribus accedens ad locum Evangelii, stans junctis manibus, dicit:
V
Dóminus vobíscum.
R
Et cum spíritu tuo.
Et pronuntians: Sequéntia sancti Evangélii secúndum N., sive Inítium, pollice dexteræ manus signat librum in principio Evangelii, quod est lecturus, deinde seipsum in fronte, ore et pectore: et dum Ministri respondent Glória tibi, Dómine, incensat ter librum, postea prosequitur Evangelium junctis manibus. Quo finito, Subdiaconus defert librum Sacerdoti, qui osculatur Evangelium, dicens:
V
Sequéntia sancti Evangélii secúndum Matthǽum.
R
Glória tibi, Dómine.
Matt, 28. 1-7
Véspere autem sábbati, quæ lucéscit in prima sábbati, venit María Magdaléne, et áltera María vidére sepúlcrum. Et ecce terræmótus factus est magnus. Angelus enim Dómini descéndit de cælo: et accédens revólvit lápidem, et sedébat super eum: erat autem aspéctus eius sicut fulgur: et vestiméntum eius sicut nix. Præ timóre autem eius extérriti sunt custódes, et factu sunt velut mórtui. Respóndens autem Angelus, dixit muliéribus: «Nolíte timére vos: scio enim, quod Iesum, qui crucifíxus est, quǽritis: non est hic: surréxit enim, sicut dixit. Veníte, et vidéte locum, ubi pósitus erat Dóminus. Et cito eúntes dícite discípulis eius, quia surréxit et ecce præcédit vos in Galilǽam: ibi eum vidébitis. Ecce prædíxi vobis».
R
Laus tibi, Christe.
S
Per Evangélica dicta, deleántur nostra delícta.
Non dicitur Credo, sed finito Evangelio celebrans dicit:
R
Orémus.
Non dicitur antiphona ad Offertorium. Ad Lavabo dicitur Glória Patri.
Si est Missa sollemnis, Diaconus porrigit Celebranti Patenam cum Hostia: si privata, Sacerdos ipse accipit Patenam cum Hostia, quam offerens, dicit:
V
Súscipe, sancte Pater, omnípotens ætérne Deus, hanc immaculátam hóstiam, quam ego indígnus fámulus tuus óffero tibi Deo meo vivo et vero, pro innumerabílibus peccátis, et offensiónibus, et neglegéntiis meis, et pro ómnibus circumstántibus, sed et pro ómnibus fidélibus christiánis vivis atque defúnctis: ut mihi, et illis profíciat ad salútem in vitam ætérnam. Amen.
Deinde faciens crucem cum eadem Patena, deponit Hostiam super Corporale. Diaconus ministrat vinum, Subdiaconus aquam in Calice: vel si privata est Missa, utrumque infundií Sacerdos, et aquam miscendam in Calice benedicit signo crucis, dicens:
V
Deus, ✝ qui humánæ substántiæ dignitátem mirabíliter condidísti, et mirabílius reformásti: da nobis per hujus aquæ et vini mystérium, ejus divinitátis esse consórtes, qui humanitátis nostræ fíeri dignátus est párticeps, Jesus Christus, Fílius tuus, Dóminus noster: Qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti Deus: per ómnia sǽcula sæculórum. Amen.
Postea accipit Calicem, et offert dicens:
V
Offérimus tibi, Dómine, cálicem salutáris, tuam deprecántes cleméntiam: ut in conspéctu divínæ majestátis tuæ, pro nostra et totíus mundi salute, cum odóre suavitátis ascéndat. Amen.
Deinde facit signum crucis cum Calice, et illum ponit super Corporale, et Palla cooperit: tum, junctis manibus super Altare, aliquantulum inclinatus, dicit:
V
In spíritu humilitátis et in ánimo contríto suscipiámur a te, Dómine: et sic fiat sacrifícium nostrum in conspéctu tuo hódie, ut pláceat tibi, Dómine Deus.
Erectus expandit manus, easque in altum porrectas jungens, elevátis ad coelum oculis et statim demissis, dicit:
V
Veni, sanctificátor omnípotens ætérne Deus: ( Benedicit Oblata, prosequendo:) et bene ✝ dic hoc sacrifícium, tuo sancto nómini præparátum.
Polski
Evangelium (Gospel)
Do śpiewania ewangelii nie niesie się świec, ponieważ przyświeca paschał.
We Mszy z asystą Celebrans błogosławi kadzidło. Diakon umieszcza księgę Ewangelii na środku ołtarza, następnie, przyklękając przed ołtarzem ze złączonymi rękoma, odmawia:
V
Oczyść serce i wargi moje, wszechmogący Boże, któryś wargi proroka Izajasza oczyścił kamykiem ognistym. W łaskawym zmiłowaniu Swoim racz mię tak oczyścić, abym godnie zdołał głosić Twą świętą Ewangelię. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Następnie Diakon bierze księgę Ewangelii z ołtarza i, przyklękając przed Celebransem, prosi go o błogosławieństwo, mówiąc:
D
Racz pobłogosławić, ojcze.
Celebrans odpowiada:
S
Pan niech będzie w sercu twoim i na wargach twoich, byś godnie i należycie głosił Jego Ewangelię. W imię Ojca i Syna ✝ i Ducha Świętego. Amen.
Po otrzymaniu błogosławieństwa Diakon całuje w dłoń Celebransa i wraz z innymi Ministrantami, niosącymi kadzidło i świece, udaje się na miejsce Ewangelii. Ze złączonymi rękoma mówi:
V
Pan z wami.
R
I z duchem twoim.
I kontynuuje: ciąg dalszy Ewangelii świętej według N. Kciukiem prawej dłoni czyni znak krzyża na początku Ewangelii, która będzie odczytywana, a następnie na czole, ustach i piersi. Ministranci odpowiadają: Chwała Tobie, Panie. Diakon również okadza księgę Ewangelii trzy razy. Po skończeniu, Subdiakon podaje księgę Celebransowi, który ją całuje.
V
Ciąg dalszy ✝ Ewangelii świętej według Mateusza.
R
Chwała Tobie Panie.
Mt 28: 1-7
A późno po szabacie, gdy świtało na pierwszy dzień tygodnia, przyszła Maria Magdalena i druga Maria obejrzeć grób. A oto stało się wielkie trzęsienie ziemi. Anioł bowiem Pański zstąpił z nieba i przystąpiwszy odsunął kamień i usiadł na nim. I było wejrzenie jego jako błyskawica, a szaty jego jako śnieg. A z bojaźni przed nim przerazili się strażnicy i stali się jakoby umarli. A odpowiadając Anioł rzekł niewiastom: «Nie bójcie się wy. Wiem bowiem, że szukacie Jezusa, który był ukrzyżowany. Nie masz Go tu, albowiem zmartwychwstał, jako zapowiedział. Pójdźcie, a oglądajcie miejsce, gdzie Pan był złożony. I idąc śpiesznie, powiedzcie uczniom Jego, że zmartwychwstał i oto zdąża przed wami do Galilei: tam Go ujrzycie. Otom wam zapowiedział».
R
Chwała Tobie, Chryste.
S
Niech słowa Ewangelii zgładzą nasze grzechy.
Nie odmawia się Credo, ale po skończeniu Ewangelii Celebrans mówi:
R
Módlmy się.
Nie odmawia się antyfony na Ofiarowanie. Po Lavabo odmawia się “Gloria Patri”.
Kapłan podnosi patenę z Hostią, którą ofiaruje Bogu i mówi:
V
Ojcze święty, wszechmogący, wieczny Boże, przyjmij tę nieskalaną hostię, którą ja, niegodny sługa Twój, ofiaruję Tobie, Bogu mojemu żywemu i prawdziwemu, za niezliczone grzechy, przewinienia i zaniedbania swoje i za wszystkich tu obecnych, a także za wszystkich wiernych chrześcijan żywych i umarłych, aby mnie oraz im przyczyniła się do zbawienia wiecznego. Amen.
Czyniąc pateną znak krzyża, składa chleb na ołtarzu. W Mszach uroczystych subdiakon przynosi na ołtarz kielich i patenę z hostią. Ministranci przynoszą ampułki z winem i wodą. Kapłan, przeszedłszy na stronę lekcji, wlewa do kielicha wino i kilka kropel wody, którą błogosławi:
V
Boże, który godność natury ludzkiej przedziwnie stworzyłeś, a jeszcze przedziwnej naprawiłeś: daj nam przez tajemnicę tej wody i wina uczestniczyć w Bóstwie Tego, który raczył stać się uczestnikiem naszego człowieczeństwa, Jezus Chrystus, Twój Syn, a nasz Pan. Który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.
Kapłan podnosi kielich i ofiaruje wino:
V
Ofiarujemy Ci, Panie, kielich zbawienia, i błagamy łaskawość Twoją, aby jako woń miła wzniósł się przed oblicze Boskiego majestatu Twego za zbawienie nasze i całego świata. Amen.
Kapłan czyni znak krzyża kielichem, umieszcza go na korporale i przykrywa palką. Następnie, z rękoma złączonymi nad ołtarzem, lekko pochylony odmawia modlitwę Azariasza w piecu gorejącym (Dn 3, 39—40):
V
Przyjmij nas, Panie, którzy stajemy przed Tobą w duchu pokory i z sercem skruszonym, a ofiara nasza tak niech się dzisiaj dokona przed obliczem Twoim, aby się podobała Tobie, Panie Boże.
Czyniąc znak krzyża kapłan prosi, aby Duch Święty ofiarę pobłogosławił:
V
Przyjdź, Uświęcicielu, wszechmogący, wieczny Boże, i pobłogo ✝ sław tę ofiarę, przygotowaną Twemu świętemu Imieniu.
Praefatio & Sanctus
Latin
Praefatio & Sanctus
Quibus finitis, cum pervenerit ad conclusionem, clara voce dicit: Per ómnia sǽcula sæculórum, cum Præfatione, ut in sequentibus. Præfationem incipit ambabus manibus positis hinc inde super Altare: quas aliquantulum elevat, cum dicit: Sursum corda. Jungit eas ante pectus, et caput inclinat, cum dicit: Grátias agamus Dómino, Deo nostro. Deinde disjungit manus, et disjunctas tenet usque ad finem Præfationis: qua finita, iterum jungit eas, et inclinatus dicit: Sanctus. Et cum dicit: Benedíctus, qui venit, signum crucis sibi producit a fronte ad pectus.
V
Dóminus vobíscum.
R
Et cum spíritu tuo.
V
Sursum corda.
R
Habémus ad Dóminum.
V
Grátias agámus Dómino, Deo nostro.
R
Dignum et justum est.
Præfatio paschalis
V
Vere dignum et iustum est, æquum et salutáre, te quidem Dómine omni témpore, sed in hoc potíssimum nocte gloriósis prædicáre, cum Pascha nostrum immolátus est Christus. Ipse enim verus est Angus qui ábstulit peccáta mundi. Qui mortem nostram moriéndo destrúxit, et vitam resurgéndo reparávit. Et ídeo cum Angelis et Archángelis, cum Thronis et Dominatiónibus, cumque ómnia mílita cœléstis exércitus, hymnum glóriæ tuæ cánimus, sine fine dicéntes:
V
Sanctus, Sanctus, Sanctus Dóminus, Deus Sábaoth. Pleni sunt coeli et terra glória tua. Hosánna in excélsis. Benedíctus, ✝ qui venit in nómine Dómini. Hosánna in excélsis.
Polski
Praefatio & Sanctus
Gdy kapłan dotrze do konkluzji ostatniej sekrety, do słów Per omnia saecula saeculorum wyłącznie, stojąc na środku ołtarza z rękami rozłożonymi od tej chwili nad nim, mówi głośno i wyraźnie prefację. Gdy mówi Sursum corda, unosi ręce od tego momentu na poziom klatki piersiowej. Gdy mówi Gratias agamus Domino - składa ręce; gdy mówi Deo nostro - wznosi oczy i skłania się w stronę krzyża. Gdy padnie odpowiedź Dignum et justum est z rękami rozłożonymi i uniesionymi, jak wcześniej, kontynuuje prefację:
V
Pan z wami.
R
I z duchem twoim.
V
W górę serca.
R
Wznieśliśmy je ku Panu.
V
Dzięki składajmy Panu, Bogu naszemu.
R
Godne to i sprawiedliwe.
Prefacja Wielkanocna
V
Zaprawdę godne to i sprawiedliwe, słuszne i zbawienne, abyśmy Ciebie, Panie, zawsze, a zwłaszcza tej nocy uroczyściej sławili, gdy jako nasza Pascha został ofiarowany Chrystus. On bowiem jest prawdziwym Barankiem, który zgładził grzechy świata; On umierając zniweczył naszą śmierć i zmartwychwstając przywrócił nam życie.
Przeto z Aniołami i Archaniołami, z Tronami i Państwami oraz ze wszystkimi hufcami wojska niebieskiego śpiewamy hymn ku Twej chwale, wołając bez końca:
V
Święty, Święty, Święty Pan Bóg Zastępów! Pełne są niebiosa i ziemia chwały Twojej. Hosanna na wysokości. Błogosławiony, który idzie w imię Pańskie. Hosanna na wysokości.
Canon of the Mass
Latin
Canon of the Mass
V
Te ígitur, clementíssime Pater, per Jesum Christum, Fílium tuum, Dóminum nostrum, súpplices rogámus, ac pétimus, (osculatur Altare et, junctis manibus ante pectus, dicit:) uti accépta hábeas et benedícas, (Signat ter super Hostiam et Calicem simul, dicens:) hæc ✝ dona, hæc ✝ múnera, hæc ✝ sancta sacrifícia illibáta, (Extensis manibus prosequitur:) in primis, quæ tibi offérimus pro Ecclésia tua sancta cathólica: quam pacificáre, custodíre, adunáre et régere dignéris toto orbe terrárum: una cum fámulo tuo Papa nostro N.p et Antístite nostro N.b et ómnibus orthodóxis, atque cathólicæ et apostólicæ fídei cultóribus.
Commemoratio pro vivis
V
Meménto, Dómine, famulórum famularúmque tuarum N. et N. (Jungit manus, orat aliquantulum pro quibus orare intendit: deinde manibus extensis prosequitur:) et ómnium circumstántium, quorum tibi fides cógnita est et nota devótio, pro quibus tibi offérimus: vel qui tibi ófferunt hoc sacrifícium laudis, pro se suísque ómnibus: pro redemptióne animárum suárum, pro spe salútis et incolumitátis suæ: tibíque reddunt vota sua ætérno Deo, vivo et vero.
Communicantes
V
Communicántes, et noctem sacratíssimam celebrántes Resurrectiónis Dómini nostri Iesu Christi secúndum carnem: sed et memóriam venerántes, in primis gloriósæ semper Vírginis Maríæ, Genitrícis eiúsdem Dei et Dómini nostri Iesu Christi: sed et beáti Ioseph, eiúsdem Vírginis Spónsi, et beatórum Apostolórum ac Mártyrum tuórum, Petri et Pauli, Andréæ, Jacóbi, Joánnis, Thomæ, Jacóbi, Philíppi, Bartholomǽi, Matthǽi, Simónis et Tháddæi: Lini, Cleti, Cleméntis, Xysti, Cornélii, Cypriáni, Lauréntii, Chrysógoni, Joánnis et Pauli, Cosmæ et Damiáni: et ómnium Sanctórum tuórum; quorum méritis precibúsque concédas, ut in ómnibus protectiónis tuæ muniámur auxílio. (Jungit manus) Per eúndem Christum, Dóminum nostrum. Amen.
Hanc igitur
V
Hanc ígitur oblatiónem servitútis nostræ, sed et cunctæ famíliæ tuæ, quam tibi offérimus pro his quoque, quos regeneráre dignátus es ex aqua, et Spíritu Sancto, tríbuens eis remissiónem ómnium peccatórum, quǽsumus Dómine, ut placátus accípias: diésque nostros in tua pace dispónas, atque ab ætérna damnatióne nos éripi, et in electórum tuórum iúbeas grege numerári. Per Christum Dóminum nostrum. Amen.
P
Quam oblatiónem tu, Deus, in ómnibus, quǽsumus, (Signat ter super Oblata,) bene ✝ díctam, adscríp ✝ tam, ra ✝ tam, rationábilem, acceptabilémque fácere dignéris: (Signat semel super Hostiam,) ut nobis Cor ✝ pus, (et semel super Calicem,) et San ✝ guis fiat dilectíssimi Fílii tui, (Jungit manus,) Dómini nostri Jesu Christi.
V
Qui prídie quam paterétur, (Accipit Hostiam,) accépit panem in sanctas ac venerábiles manus suas, (Elevat oculos ad cælum,) elevátis óculis in cælum ad te Deum, Patrem suum omnipoténtem, (Caput inclinat,) tibi grátias agens, (Signat super Hostiam,) bene ✝ díxit, fregit, dedítque discípulis suis, dicens: Accípite, et manducáte ex hoc omnes.
Tenens ambabus manibus Hostiam inter indices et pollices, profert verba consecrationis secrete, distincte et attente super Hostiam, et simul super omnes, si plures sint consecrandæ.
Polski
Canon of the Mass
V
Ciebie przeto, najmiłościwszy Ojcze, pokornie i usilnie błagamy przez Jezusa Chrystusa Syna Twego, Pana naszego, (całuje ołtarz na środku, następnie stoi wyprostowany z rękami złożonymi na klatce piersiowej, mówiąc:) abyś łaskawie przyjął i błogosławił (i czyni znak krzyża trzy razy na Hostią i kielichem jednocześnie:) te ✝ dary, te ✝ daniny, te ✝ święte ofiary nieskalane.
(po czym z rękami rozłożonymi na klatce piersiowej, kontynuuje:) Składamy Ci je przede wszystkim za Kościół Twój święty katolicki, racz go darzyć pokojem, strzec, jednoczyć i rządzić nim na całym okręgu ziemskim wraz ze sługą Twoim, papieżem naszym N. i biskupem naszym N., jak również ze wszystkimi wiernymi stróżami wiary katolickiej i apostolskiej.
Za uczestników
V
Pomnij, Panie, na sługi i służebnice Twoje N. i N. (gdy kapłan skończy wspomnienie żyjących, kontynuuje z rękami rozłożonymi:) i na wszystkich tu obecnych, których wiara jest Ci znana i oddanie jawne. Za nich to składamy Ci tę ofiarę chwały i oni sami Tobie ją zanoszą za siebie oraz wszystkich swoich, w intencji odkupienia dusz swoich, w nadziei zbawienia i pomyślności, modły też swoje ślą do Ciebie, Boga wiecznego, żywego i prawdziwego.
Communicantes
V
Zjednoczeni w Świętych Obcowaniu, obchodzimy przeświętą noc, w której Pan nasz, Jednorodzony Syn Twój umieścił w chwale po prawicy Twojej naszą ułomną naturę, zjednoczoną ze swoim Bóstwem, i ze czcią wspominamy najpierw chwalebną zawsze Dziewicę Maryję, Matkę tegoż Boga i Pana naszego Jezusa Chrystusa:
(rubrica 1960) a także Świętego Józefa, Oblubieńca Najświętszej Dziewicy,
oraz świętych Apostołów i Męczenników Twoich: Piotra i Pawła, Andrzeja, Jakuba, Jana, Tomasza, Jakuba, Filipa, Bartłomieja, Mateusza, Szymona, i Tadeusza, Linusa, Kleta, Klemensa, Sykstusa, Korneliusza, Cypriana, Wawrzyńca, Chryzogona, Jana i Pawła, Kosmę i Damiana, i wszystkich Świętych Twoich. Dla ich zasług i modlitw racz nas we wszystkim otaczać Swą przemożną opieką. (składa ręce) Przez tegoż Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Hanc igitur
V
Prosimy Cię przeto, Panie, abyś łaskawie przyjął tę ofiarę od nas sług Twoich, jak również od całego ludu Twego,
a dni nasze raczył pokojem swym napełnić, od potępienia wiecznego nas uchronić i do grona wybranych swoich zaliczyć. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
V
Racz te dary ofiarne, prosimy Cię, Boże, w całej pełni (trzykrotnie czyni nad Ofiarą znak krzyża) pobłogosławić, przyjąć, zatwierdzić, uduchowić i miłymi sobie uczynić, (raz czyni znak krzyża nad Hostią) aby się nam stały Ciałem (raz czyni znak krzyża nad Kielichem) i Krwią najmilszego Syna Twego, (składa ręce) Pana naszego Jezusa Chrystusa.
V
On to w przeddzień męki (bierze Hostię) wziął chleb w swoje święte i czcigodne ręce, (podnosi oczy ku niebu) a podniósłszy oczy w niebo ku Tobie, Bogu, Ojcu swemu wszechmogącemu, (pochyla głowę) dzięki Ci składając (czyni znak krzyża nad Hostią) pobłogosławił, połamał i rozdał uczniom swoim mówiąc: Bierzcie i jedzcie z tego wszyscy:
Kapłan kładzie łokcie na ołtarzu, stoi z głową pochyloną i mówi wyraźnie, z czcią i po cichu słowa konsekracji nad Hostią i jednocześnie nad wszystkimi, jeśli jest ich więcej do konsekracji, trzymając swoją własną Hostię kciukami i palcami wskazującymi, mówi:
Preparation for Holy Communion
Latin
Preparation for Holy Communion
V
Orémus: Præcéptis salutáribus móniti, et divína institutione formati audemus dicere:
V
Pater noster, qui es in cælis, Sanctificetur nomen tuum. Adveniat regnum tuum. Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Et ne nos inducas in tentationem:
R
Sed libera nos a malo.
S
Amen.
Deinde manu dextera accipit inter indicem et medium digitos Patenam, quam tenens super Altare erectam, dicit secrete:
V
Líbera nos, quǽsumus, Dómine, ab ómnibus malis, prætéritis, præséntibus et futúris: et intercedénte beáta et gloriósa semper Vírgine Dei Genetríce María, cum beátis Apóstolis tuis Petro et Paulo, atque Andréa, et ómnibus Sanctis, (Signat se cum Patena a fronte ad pectus,) da propítius pacem in diébus nostris: (Patenam osculatur,) ut, ope misericórdiæ tuæ adjúti, et a peccáto simus semper líberi et ab omni perturbatióne secúri.
Submittit Patenam Hostiæ, discooperit Calicem, genuflectit, surgit, accipit Hostiam, et eam super Calicem tenens utraque manu, frangit per medium, dicens:
V
Per eúndem Dóminum nostrum Jesum Christum, Fílium tuum.
Et mediam partem, quam in dextera manu tenet, ponit super Patenam. Deinde ex parte, quæ in sinistra remanserat, frangit particulam, dicens:
Qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti Deus.
Aliam mediam partem, quam in sinistra manu habet, adjungit mediæ super Patenam positæ, et particulam parvam dextera retinens super Calicem, quem sinistra per nodum infra cuppam tenet, dicit intellegibili voce vel cantat:
V
Per omnia sǽcula sæculórum.
R
Amen.
Cum ipsa particula signat ter super Calicem, dicens:
V
Pax Domini sit semper vobiscum.
R
Et cum spiritu tuo.
Pacis osculum non datur.
Particulam ipsam immittit in Calicem, dicens secrete:
V
Hæc commíxtio, et consecrátio Córporis et Sánguinis Dómini nostri Jesu Christi, fiat accipiéntibus nobis in vitam ætérnam. Amen.
Agnus Dei non dicitur: et, omissa oratione Dómine Iesu Christe, qui dixísti, dicuntur ceteræ orationes consuetæ:
V
Dómine Jesu Christe, Fili Dei vivi, qui ex voluntáte Patris, cooperánte Spíritu Sancto, per mortem tuam mundum vivificásti: líbera me per hoc sacrosánctum Corpus et Sánguinem tuum ab ómnibus iniquitátibus meis, et univérsis malis: et fac me tuis semper inhærére mandátis, et a te numquam separári permíttas: Qui cum eódem Deo Patre et Spíritu Sancto vivis et regnas Deus in sǽcula sæculórum. Amen.
V
Percéptio Córporis tui, Dómine Jesu Christe, quod ego indígnus súmere præsúmo, non mihi provéniat in judícium et condemnatiónem: sed pro tua pietáte prosit mihi ad tutaméntum mentis et córporis, et ad medélam percipiéndam: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitáte Spíritus Sancti Deus, per ómnia sǽcula sæculórum. Amen.
Genuflectit, surgit, et dicit:
V
Panem cæléstem accípiam, et nomen Dómini invocábo.
Deinde parum inclinatus, accipit ambas partes Hostiæ inter pollicem et indicem sinistræ manus, et Patenam inter eundem indicem et medium supponit, et dextera tribus vicibus percutiens pectus, elata aliquantulum voce, ter dicit devote et humiliter:
V
Dómine, non sum dignus, (Et secrete prosequitur:) ut intres sub tectum meum: sed tantum dic verbo, et sanábitur ánima mea.
V
Dómine, non sum dignus, (Et secrete prosequitur:) ut intres sub tectum meum: sed tantum dic verbo, et sanábitur ánima mea.
V
Dómine, non sum dignus, (Et secrete prosequitur:) ut intres sub tectum meum: sed tantum dic verbo, et sanábitur ánima mea.
Postea dextera se signans cum Hostia super Patenam, dicit:
V
Corpus Dómini nostri Jesu Christi custódiat ánimam meam in vitam ætérnam. Amen.
Et se inclinans, reverenter sumit ambas partes Hostiæ: quibus sumptis, deponit Patenam super Corporale, et erigens se jungit manus, et quiescit aliquantulum in meditatione Sanctissimi Sacramenti.
Deinde discooperit Calicem, genuflectit, colligit fragmenta, si quæ sint, extergit Patenam super Calicem, interim dicens:
V
Quid retríbuam Dómino pro ómnibus, quæ retríbuit mihi? Cálicem salutáris accípiam, et nomen Dómini invocábo. Laudans invocábo Dóminum, et ab inimícis meis salvus ero.
Accipit Calicem manu dextera, et eo se signans, dicit:
V
Sanguis Dómini nostri Jesu Christi custódiat ánimam meam in vitam ætérnam. Amen.
Et sinistra supponens Patenam Calici, reverenter sumit totum Sanguinem cum particula. Quo sumpto, si qui sunt communicandi, eos communicet, antequam se purificet
Polski
Preparation for Holy Communion
V
Módlmy się. Wezwani zbawiennym nakazem i oświeceni pouczeniem Bożym ośmielamy się mówić:
V
Ojcze nasz, któryś jest w niebie: święć się Imię Twoje, przyjdź królestwo Twoje, bądź wola Twoja jako w niebie tak i na ziemi. Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj i odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom. I nie wódź nas na pokuszenie.
R
Ale nas zbaw ode złego.
S
Amen.
Prawą ręką, nie rozłączając palców wskazujących i kciuków, przeciera nieco patenę przy pomocy puryfikaterza, bierze ją między palec wskazujący a pozostałe palce i trzymając ją pionowo na ołtarzu, a lewą rękę na korporale, mówi cicho:
V
Wybaw nas, prosimy Cię, Panie od wszelkiego zła przeszłego, teraźniejszego i przyszłego, a za przyczyną Najświętszej i chwalebnej zawsze Dziewicy Bogarodzicy Maryi, świętych Apostołów Twoich Piotra i Pawła oraz Andrzeja i wszystkich Świętych, (kładąc lewą rękę na klatce piersiowej, prawą unosi patenę nad ołtarzem i żegna się nią znakiem krzyża, mówiąc:) użycz nam miłościwie pokoju za dni naszych, (całuje patenę) miłosierdzie zaś Twoje niechaj nas wspomoże, abyśmy zawsze byli wolni od grzechu i bezpieczni od wszelkiego zamętu.
Podkłada patenę pod Hostię, którą przesuwa na patenę palcem wskazującym lewej dłoni, następnie odkrywa kielich i przyklęka, adorując Najświętszy Sakrament. Później wstaje, bierze Hostię między kciuk i palec wskazujący prawej ręki, a następnie między te same palce lewej ręki i trzymając w obu dłoniach nad kielichem, ze czcią łamie ją pośrodku, mówiąc:
V
Przez tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa, Syna Twego.
Połowę, którą trzyma między palcem wskazującym a kciukiem prawej dłoni odkłada na patenę. Z drugiej połowy, którą trzyma w lewej dłoni odłamuje partykułę, mówiąc w tym czasie:
Który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego Bóg.
Odkłada większą część, którą trzyma w lewej dłoni, na patenę. Trzymając partykułę Hostii w prawej dłoni, nad kielichem, który trzyma w lewej dłoni, mówi głośno:
V
Przez wszystkie wieki wieków.
R
Amen.
Czyni znak krzyża trzykrotnie partykułą od jednej do drugiej krawędzi Kielicha, mówiąc:
V
Pokój Pański niech zawsze będzie z wami.
R
I z duchem twoim.
Nie ma pocałunku pokoju.
Umieszcza partykułę, którą trzyma w prawej dłoni, w kielichu, mówiąc cicho:
V
To sakramentalne połączenie Ciała i Krwi Pana naszego Jezusa Chrystusa, którego mamy przyjąć, niech się nam przyczyni do żywota wiecznego. Amen.
Opuszcza się Agnus Dei oraz modlitwę “Panie Jezu Chryste, któryś rzekł”, pozostałe modlitwy są odmawiane normalnie.
V
Panie Jezu Chryste, Synu Boga żywego, który z woli Ojca, za sprawą Ducha Świętego przez śmierć Swoją dałeś życie światu, wyzwól mię przez to najświętsze Ciało i Krew Swoją od wszystkich nieprawości moich i od wszelkiego zła; spraw także, bym zawsze lgnął do przykazań Twoich i nie dozwól mi nigdy odłączyć się od Ciebie: Który z tymże Bogiem Ojcem i Duchem Świętym żyjesz i królujesz, Bóg na wszystkie wieki wieków. Amen.
V
Panie Jezu Chryste, przyjęcie Ciała Twego, które ja niegodny ośmielam się spożyć, niech mi nie wyjdzie na sąd i potępienie, ale z miłościwej dobroci Twojej niech będzie dla mnie ochroną duszy i ciała oraz skutecznym lekarstwem: Który żyjesz i królujesz z Bogiem Ojcem w jedności Ducha Świętego Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.
Przyklęka, wstaje i mówi:
V
Przyjmę chleb z nieba i wzywać będę imienia Pańskiego.
Gdy wypowiada te słowa, bierze ze czcią z pateny dwie części Hostii, pod nimi zaś trzyma patenę, między swoją klatką piersiową a kielichem; skłania się lekko i uderza się kolejno trzykrotnie w piersi prawą ręką, mówiąc nieco głośniejszym głosem:
V
Panie, nie jestem godzien, (dalej mówi cicho:) abyś wszedł do przybytku mego, ale rzeknij tylko słowo, a będzie uzdrowiona dusza moja.
V
Panie, nie jestem godzien, (dalej mówi cicho:) abyś wszedł do przybytku mego, ale rzeknij tylko słowo, a będzie uzdrowiona dusza moja.
V
Panie, nie jestem godzien, (dalej mówi cicho:) abyś wszedł do przybytku mego, ale rzeknij tylko słowo, a będzie uzdrowiona dusza moja.
Bierze połowy Hostii z lewej dłoni i żegna się nimi nad pateną znakiem krzyża tak, żeby Hostia nie wychodziła poza krawędzie pateny, mówiąc:
V
Ciało Pana naszego Jezusa Chrystusa niech strzeże duszy mojej na żywot wieczny. Amen.
Następnie skłania się, kładzie łokcie na ołtarzu i ze czcią spożywa obie części Hostii. Po ich spożyciu, odkłada patenę na korporał i prostuje się, składa obie ręce i medytuje Najświętszy Sakrament.
Odkrywa kielich, po czym przyklęka, wstaje, bierze patenę, zbiera nią wszystkie fragmenty Hostii, które znajdują się na korporale i oczyszcza ją nad kielichem, mówiąc:
V
Cóż oddam Panu za wszystko, co dla mnie uczynił? Przyjmę kielich zbawienia i wzywać będę imienia Pańskiego. Z uwielbieniem wezwę Pana i będę wybawiony od moich nieprzyjaciół.
Chwyta Kielich prawą ręką i czyni nim znak krzyża:
V
Krew Pana naszego Jezusa Chrystusa niech strzeże duszy mojej na żywot wieczny. Amen.
Podkłada patenę pod kielich lewą ręką, stojąc ze czcią, spożywa całą Krew razem z partykułami umieszczonymi w kielichu.
Communio
Latin
Communio
wait16
{ Anima Christi, sanctifica me. Corpus Christi, salva me. Sanguis Christi, inebria me. Aqua lateris Christi, lava me. Passio Christi, conforta me. O bone Jesu, exaudi me. Intra tua vulnera absconde me. Ne permittas me separari a te. Ab hoste maligno defende me. In hora mortis meæ voca me. Et iube me venire ad te, Ut cum Sanctis tuis laudem te. In sǽcula sæculórum. Amen. }
Postea dicit:
V
Quod ore súmpsimus, Dómine, pura mente capiámus: et de múnere temporáli fiat nobis remédium sempitérnum.
Interim porrigit Calicem ministro, qui infundit in eo parum vini, quo se purificat: deinde prosequitur:
V
Corpus tuum, Dómine, quod sumpsi, et Sanguis, quem potávi, adhǽreat viscéribus meis: et præsta; ut in me non remáneat scélerum mácula, quem pura et sancta refecérunt sacraménta: Qui vivis et regnas in sǽcula sæculórum. Amen.
Abluit et extergit digitos, ac sumit ablutionem: extergit os et Calicem, quem, plicato Corporali, operit et collocat in Altari ut prius: deinde prosequitur Missam.
Polski
Communio
wait16
{ Duszo Chrystusowa, uświęć mnie. Ciało Chrystusowe, zbaw mnie, Krwi Chrystusowa, napój mnie. Wodo z boku Chrystusowego, obmyj mnie. Męko Chrystusowa, pokrzep mnie. O dobry Jezu, wysłuchaj mnie. W ranach swoich ukryj mnie. Nie dopuść mi oddalić się od Ciebie. Od złego ducha broń mnie. W godzinę śmierci wezwij mnie. I każ mi przyjść do siebie, abym z świętymi Twymi chwalił Cię, na wieki wieków. Amen. }
Następnie mówi:
V
Cośmy ustami spożyli, daj, Panie, czystą przyjąć duszą, a ten dar doczesny niech się nam stanie lekarstwem na wieczność.
Kapłan unosi kielich w kierunku ministranta, a ten nalewa wina do kielicha; następnie kapłan puryfikuje się, umywając kciuki i palce wskazujące w winie i wodzie nalewanej przez ministranta, po czym wyciera je puryfikaterzem, mówiąc:
V
Ciało Twoje, Panie, które spożyłem, i Krew, którą przyjąłem, niech przylgnie do wnętrza mego, i spraw, by nie pozostała we mnie zmaza grzechowa, posilił mnie bowiem czysty i święty Sakrament: Który żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen.
Po wypiciu wody i wina z ablucji i wytarciu ust puryfikaterzem, rozkłada puryfikaterz na kielichu, na nim kładzie patenę, a na niej palkę. Złożywszy korporał, umieszcza go w bursie, okrywa kielich welonem i umieszcza na nim bursę, a całość kładzie na środku ołtarza, tak jak na początku Mszy.
Conclusion & Last Gospel
Latin
Conclusion & Last Gospel
V
Ite, Missa est, allelúia, allelúia.
R
Deo grátias, allelúia, allelúia.
V
Pláceat tibi, sancta Trínitas, obséquium servitútis meæ: et præsta; ut sacrifícium, quod óculis tuæ majestátis indígnus óbtuli, tibi sit acceptábile, mihíque et ómnibus, pro quibus illud óbtuli, sit, te miseránte, propitiábile. Per Christum, Dóminum nostrum. Amen.
Deinde osculatur Altare: et elevatis oculis, extendens, elevans et jungens manus, caputque Cruci inclínans, dicit:
V
Benedícat vos omnípotens Deus,
et versus ad populum, semel tantum benedícens, etiam in Missis sollemnibus; In Missa Pontificali ter benedicitur, ut in Pontificali habetur. Deinde prosequitur:
V
Pater, et Fílius, ✝ et Spíritus Sanctus.
R
Amen.
Omisso ultimo Evangelio, omnes revertuntur in sacristiam.
Si contingat in hac solemni Vigilia Ordines quoque conferri, Pontifex ! ultimam admonitionem (cum impositione sic dicti « pensi »), quæ iuxta ! Pontificale romanum post benedictionem pontificalem et ante ultimum Evangelium ! locum habet, hac nocte eidem benedictioni pontificali præmittat.
Sacerdotes, qui Missam Vigiliæ paschalis celebrant post mediam noctem, ! possunt ipso dominico die Resurrectionis Missam litare, atque etiam, si ! indultum habeatur, bis aut ter. Locorum Ordinarii vero, si eandem Vigiliam ! paschalem celebraverint, possunt, sed non tenentur, Missam solemnem ipso die ! Paschatis litare.
Polski
Conclusion & Last Gospel
Po Komunii wiernych chór zaczyna śpiewać Laudes: poranną modlitwę Kościoła, skróconą do jednego psalmu i kantyku.
Ant. Alleluja, alleluja, alleluja.
Psalm 150
~(150:1) Chwalcie Pana w Jego świątyni, * chwalcie Go na wzniosłym Jego nieboskłonie.
~(150:2) Chwalcie Go dla możnych dzieł Jego, * chwalcie dla najwyższego Jego majestatu.
~(150:3) Chwalcie Go dźwiękiem trąby, * chwalcie na harfie i cytrze.
~(150:4) Chwalcie Go bębnem i tańcem, * chwalcie na strunach i flecie.
~(150:5) Chwalcie Go na dźwięcznych cymbałach, chwalcie na cymbałach brzęczących: * niech chwali Pana wszystko, co żyje.
V
Chwała Ojcu, i Synowi, * i Duchowi Świętemu.
R
Jak była na początku, teraz i zawsze, * i na wieki wieków. Amen.
Ant. Alleluja, alleluja, alleluja.
Celebrans intonuje antyfonę do kantyku:
Mk 16,2
Ant. I bardzo rano, * w pierwszy dzień tygodnia niewiasty przyszły do grobu, gdy już wzeszło słońce, alleluja.
Pieśń Zachariasza
Łk 1,68-79
R
Błogosławiony Pan Bóg Izraela, * nawiedził bowiem lud swój i odkupił.
R
I z mocą dokonał naszego zbawienia * w rodzie Dawida, swojego sługi.
R
Jak rzekł przez usta świętych swych Proroków, * którzy ongiś byli:
R
Że nas wybawi od naszych wrogów * i z ręki wszystkich, co nas nienawidzą.
R
Wyświadczy miłosierdzie ojcom naszym, * pomny będzie na swe święte przymierze.
R
Na przysięgę daną ojcu naszemu Abrahamowi, * iż nam udzieli tego,
R
Byśmy wyzwoleni z rąk naszych wrogów, * mogli Mu służyć bez trwogi,
R
W świętości i sprawiedliwości przed Jego obliczem * po wszystkie dni nasze.
R
A ty, o dziecię, zwane będziesz prorokiem Najwyższego, * bo pójdziesz przed obliczem Pana gotować Jego drogi,
R
By dać ludowi Jego wiedzę o zbawieniu * przez odpuszczenie ich grzechów,
R
Dzięki tkliwemu miłosierdziu Boga naszego, * z jakim nas z wysoka nawiedzi Wschodzące Słońce,
R
By oświecić tych, co siedzą w mrokach i w cieniu śmierci, * by skierować stopy nasze na drogę pokoju.
R
Chwała Ojcu i Synowi * i Duchowi Świętemu.
R
Jak była na początku, teraz i zawsze * i na wieki wieków. Amen.
Ant. I bardzo rano, * w pierwszy dzień tygodnia niewiasty przyszły do grobu, gdy już wzeszło słońce, alleluja.
Po powtórnym odśpiewaniu antyfony celebrans śpiewa:
V
Módlmy się.
Tchnij w nas, o Panie, Twojego Ducha miłości i w dobroci Swojej zjednocz tych, których nasyciłeś wielkanocnym Sakramentem.
✠